|
Tweet |
Ateşkes süresince taraflar, savaşın sona erdirilmesi için görüşmeler yapacak. Savaşın sona erdirilmesine ilişkin genel ilkelerde anlaşmaya varılması halinde, hayatta kalan esirlerin ve cesetlerin serbest bırakılması işlemi tamamlanacak. Görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanması halinde ise İsrail'in askeri operasyonlara yeniden başlama hakkı bulunuyor. Müzakere sürecinin ve ateşkesin uzatılması karşılığında ek tutukluların serbest bırakılması da bir diğer ihtimal olarak değerlendiriliyor.
Anlaşma ayrıca, Birleşmiş Milletler ve uluslararası kuruluşlar aracılığıyla Gazze Şeridi'ne insani yardımların yeniden başlatılmasını ve İsrail'in önceki aşamalardaki mekanizmaya uygun şekilde tutukluları serbest bırakmasını içeriyor. İsrail ordusunun, İhtiyaç ve Savaş Harekatı arifesinde tuttuğu mevzilere çekilmesi bekleniyor. Bu, İsrail'in Philadelphi koridorunda kalacağı, ancak Başbakan Binyamin Netanyahu'nun "Philadelphi 2" olarak adlandırdığı Mamurg koridorundan çekileceği anlamına geliyor.
İsrail bu çerçeveyi son saatlerde almasına rağmen henüz resmi bir tutum açıklamadı. Ancak, Witkoff'un ilk önerdiği ve tek seferde on yaşayan mahkûmun serbest bırakılmasını öngören girişimden önemli ölçüde farklı olmadığı için reddedilmeyeceği tahmin ediliyor.
İsrail'in yeni öneriyi kabul etmesi halinde, taraflar arasında Katar'ın başkenti Doha'da yakınlaşma görüşmeleri düzenlenerek detaylar netleştirilecek. Ancak anlaşma kapsamında insani yardımların yeniden başlaması, İsrail'in yardımları doğrudan halka ulaştırma ve yardımların Hamas'ın eline geçmesini engelleme çabalarına bir darbe niteliğinde. Bu hamle hayata geçirilirse Hamas, yardımlar üzerindeki kontrolünü yeniden ele geçirebilir ve Gazze Şeridi'ndeki nüfuzunu güçlendirebilir.
Witkoff'un orijinal çerçevesinde, kırk gün olarak belirlenen ateşkesin ilk gününde, hayatta kalan tutukluların ve cesetlerin yarısının serbest bırakılması öngörülüyordu. Süre sonunda kalıcı ateşkes anlaşmasına varılması halinde geri kalanlar serbest bırakılacaktı. Yeni formülde ise ateşkesin 60 güne uzatılması, bu süre içerisinde dokuz canlı mahkûmun ve 18 cesedin bir hafta içinde iki aşamada serbest bırakılması öngörülüyor.
Witkoff'la görüşen yetkililer, ABD'nin bir anlaşmaya varmak için her türlü çabayı göstereceğini belirtiyor. Anlaşmanın çoğu maddesinde başlangıçta bir mutabakat olsa da, Witkoff'un İsrail'e savaşı sona erdirmek için gerekli garantiler konusunda taviz vermesi için baskı yapmayı planladığına dair işaretler var.
Perde arkasında, İsrail'in bilgisi dışında Katar ile ABD arasında görüşmeler ve taslak teatileri yapılıyor ve görünüşe göre Hamas'ın bilgisi dahilinde. Hamas dün öğleden sonra Witkoff ile "ön mutabakat" sağlandığını duyurdu, İsrail ise detaylardan habersiz. Kaynaklar, Trump'ın İsrail'in Gazze'deki savaşı yönetme biçiminden bıkmış durumda olduğunu ve savaşı sona erdirmek istediğini belirtiyor. İsrailli bir yetkili ise Hamas'ın propaganda yaptığını ve herhangi bir anlaşma olmadığını ileri sürüyor. Ancak şimdi Hamas'ın açıklamalarının bir miktar doğruluk payı taşıdığı anlaşılıyor.