Tarihin çeşitli dönemlerinden Avrupa ve İslam coğrafyasından tuvalet örnekleri ile tuvalet ve temizliğine dair parçaların yer aldığı Def-i Hacet: Alaturkadan Alafrangaya Tuvalet Sergisi, Platonik Art Project’te geçtiğimiz günlerde kapılarını açmıştı. Koleksiyoner Nevzat Onmuş’un hazırladığı sergide tuvaletin tarihsel sürecine dair birçok parça vatandaşların ziyaretine sunuldu. Küratörlüğünü Erkan Doğanay’ın ve koordinatörlüğünü Sezgin Çevik’in yaptığı farklı tarihi dönemlere ait tuvalet malzemeleri, lavabolar, klozetler, 14’üncü Louis’e ait bir tuvaletin replikası gibi 300’e yakın parçanın yer aldığı ilginç sergiyi vatandaşlar da dikkatle inceliyor. Sergi alanında tuvalete dair birçok söz ve komik hikaye de çerçeve içerisinde sergileniyor. Farklı bir sergi açmak amacıyla yola çıktığını ifade eden Koleksiyoner Nevzat Onmuş, vatandaşların farklı kültürlerin tuvaletle ve temizlikle olan ilişkilerini dönemin belgelerine yansımış örnekleriyle sergide bulabileceğini belirtti. Onmuş, Batı’nın tuvalet kültürüyle tanışmasının yeni olduğunu ifade ederken, Türklerin Osmanlı Devleti döneminde bile savaşlara tuvalet düzenekleriyle gittiğini belirtti.

“OSMANLI SAVAŞA BİLE GİDERKEN ASKERLERİN KULLANMASI İÇİN TUVALET DÜZENEKLERİ GÖTÜRÜYORDU”

Farklı bir sergi açmak fikriyle yola çıktığını beş yıla yakın zamandır parçaları topladığını dile getiren Koleksiyoner Nevzat Onmuş, “14’üncü Louis’e ait bir tuvaletin replikası var. Orijinali İngiltere’de bir müzede önemli bir figür bu koleksiyonda. Roma Dönemi bir tuvaletin replikasını yaptırdık. Aslında bir sürü şey topladım, koleksiyon yaptım. Bir süredir bu salonu açmaya uğraşıyorduk, ilginç bir konuyla açalım istedim ve tuvalet konusunu seçtik. İlk sergisini böyle ilginç bir konuyla açsın istedik. Şu ana kadar tuvalet kültürüyle alakalı bu çapta bir sergi, Türkiye’de ilk. Avrupa’nın tuvaletle tanışması yeni bir şey, Fransa’da Versay Sarayı dünyanın en kötü kokan sarayı olarak bilinir. 700 küsur oda vardır ama bir iki tane tuvaletten bahsedilir. Tuvalet yoktur yani Batı’da, bizde tuvalet uzun süredir kullanılan bir şey, Osmanlı Devleti savaşa bile giderken askerlerin kullanması için tuvalet düzenekleri götürüyordu” dedi.

“ÇOK İLGİNÇ GELDİ, BEN HİÇ BÖYLE BİR ŞEY DUYMAMIŞTIM"

Daha önce bu tarz bir sergi gezmediğini ve sergiyi çok ilginç bulduğunu ifade eden Burhan Arıker, “Bize de çok ilginç geldi, ben hiç böyle bir şey duymamıştım. Sergiyi düzenleyenler ve bunu düşünenleri tebrik ediyorum. Son günlerde televizyonlarda izliyoruz. Bağırsağın önemini hatta bağırsağın ikinci beyin olarak kabul edildiği konuşulmakta. Onun için de bu sergi, biraz da bu konuya ilgi çekmek için yapılmış herhalde” dedi.

“GÜLÜMSETEN, ÖĞRETEN BİR SERGİ"

Sergide beklediğinden daha fazlasını bulduğunu ifade eden Yasin Şafak, “Hem tarihi olarak hem kültürel olarak gülümseten öğreten bir sergi, beklediğimden daha çok malzeme ve daha enteresan şeyler gördüm. Sadece klozetler görmek için geleceğimi sanıyordum bir geldim filmin içinde gezmek gibi burası" diye konuştu.

“Def-i Hacet: Alaturkadan Alafrangaya Tuvalet Sergisi” 30 Ocak’a kadar ziyaret edilebilecek.

(Hasibe Karadağ - Muhammed Kaan Kundak - Sümeyye İnal/İHA)