Ukrayna’daki savaş üçüncü yılına girerken, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da gerçekleşen ABD-Rusya müzakereleri, barıştan çok ekonomik çıkar hesaplarına dönüştü. ABD, Ukrayna’ya yaptığı yardımlar karşılığında Kiev’den 500 milyar dolarlık maden anlaşması talep ederken, Rusya ise Kuzey Kutbu’nda enerji iş birliği önerisi sundu. Görüşmelere Ukrayna’nın dahil edilmemesi dikkat çekti.

Görüşmelerde Ekonomik Çıkarlar Öne Çıktı

ABD ve Rusya heyetleri arasında Diriyah Sarayı’nda yaklaşık 4,5 saat süren müzakerelerde, doğrudan ateşkes görüşmelerinden çok ekonomik pazarlıklar gündeme geldi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, “ABD’nin savaşı sona erdirmeye kararlı olduğunu gördük” derken, Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, müzakerelerin devam edeceğini duyurdu. Ancak Trump ve Putin arasında liderler zirvesinin ne zaman yapılacağı belirsizliğini koruyor.

Barış değil para konuşuldu... Riyad'da 500 milyar dolarlık masa

Moskova’dan ABD’ye ‘Ortak Olalım’ Çağrısı
Rusya, ABD’ye Kuzey Kutbu’nda enerji iş birliği yapmayı teklif etti. Rusya Doğrudan Yatırım Fonu Başkanı Kiril Dmitriyev, “Ukrayna savaşı nedeniyle Amerikalı şirketler Rus pazarından çekildi ve 300 milyar dolar kaybetti. Kuzey Kutbu’ndaki milyarlarca dolarlık enerji kaynaklarını birlikte işletebiliriz” diyerek ABD’ye ekonomik ortaklık teklifinde bulundu.

ABD’den Ukrayna’ya 500 Milyar Dolarlık Maden Talebi
ABD’nin müzakerelerdeki en büyük talebi Ukrayna’nın değerli maden kaynakları oldu. Donald Trump, Kiev yönetiminden ABD’ye yapılan yardımlara karşılık, 500 milyar dolarlık nadir toprak mineralleri anlaşması imzalamasını istedi. Ancak Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, bu teklife 7 Şubat’ta olumsuz yanıt vermişti.

Anlaşmanın Şartları: Ekonomik Sömürü Mü?
İngiliz basınına sızan belgelere göre, ABD Ukrayna’nın yeraltı zenginliklerinin %50’sini kontrol etmek istiyor. Anlaşmada, limanlardan altyapıya, petrolden gaza kadar Ukrayna’nın ekonomik varlıklarının büyük bölümünün ABD’ye tahsis edilmesi planlanıyor. Bu şartlar, Birinci Dünya Savaşı sonrası Almanya’ya dayatılan Versay Antlaşması’na benzetiliyor.

Siyasi analistlere göre, Zelenski’nin önünde iki seçenek bulunuyor:

Rusya’nın askeri işgali
ABD’nin ekonomik işgali
ABD ve Rusya’dan Karşılıklı Adımlar
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek için özel ekiplerin atanacağını ve ihtilaf giderilirse Rusya’ya yönelik yaptırımların kaldırılabileceğini açıkladı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise ABD ile enerji, ekonomi ve uzay konularında diyalog kurulacağını duyurdu.

Avrupa Devre Dışı Kaldı: Paris’te Kriz Zirvesi
ABD ve Rusya’nın Riyad’da Ukrayna pazarlığı yapması, Avrupa’da tepkiyle karşılandı. Almanya, Polonya ve Fransa’nın da içinde bulunduğu sekiz Avrupa ülkesi, Paris’te acil zirve düzenledi. Avrupa liderleri, ABD’den güvenlik garantisi talep ederken, barış sürecinde devre dışı bırakılmalarına tepki gösterdi.

Ukrayna’daki Kritik Madenler
ABD’nin Ukrayna’dan talep ettiği nadir mineraller, elektrikli araçlar, füze sistemleri ve teknoloji üretiminde kritik öneme sahip. Ukrayna’nın sahip olduğu madenler şunlar:

Titanyum, uranyum ve lityum yatakları
Lantan, seryum ve neodimyum gibi stratejik mineraller
Elektrikli araç bataryalarında kullanılan erbiyum ve itriyum
Ancak bu kaynakların önemli bir kısmı, şu anda Rusya’nın kontrolündeki topraklarda bulunuyor. ABD’nin bu madenlere nasıl erişeceği belirsizliğini koruyor.

Barış Görüşmeleri Gerçekten Mümkün Mü?
Riyad’da yapılan görüşmeler, barış sürecinden çok savaş sonrası ekonomik çıkarların paylaşımı üzerine odaklanmış görünüyor. Rusya ve ABD, Ukrayna’nın geleceğini askeri ve ekonomik pazarlıklara konu ederken, Avrupa’nın sürece nasıl dahil olacağı merak konusu.