Bugun...


Osman TURNA

facebook-paylas
FELSEFECİLERİNTUTARSIZLIĞI-15
Tarih: 22-01-2020 11:32:00 Güncelleme: 22-01-2020 11:32:00


İmamGAZALİ

Tehâfüt El-Felâsife (Felsefecilerin Tutarsızlığı)

...

İKİNCİ SORUN

FelsefecilerinEvreninSonsuzluğu, ZamanveHareketKonusundakiSözlerininGeçersizliğiniKanıtlamaktır:

Bilinmelidir ki; bu  konu, birincinin devamıdır. Felsefecilere göre evren; nasıl öncesiz ise ve varlığının başlangıcı yoksa, aynı şekilde sonsuzdur ve sonu yoktur. Onun bozulup yok olması düşünülemez, böylece devam eder gider.

Evrenin öncesizliği konusunda belirttiğimiz kanıtların dördü evrenin sonsuzluğu konusunda da geçerlidir. Bizim yaptığımız karşı çıkmalar da aynı itirazlardır ve hiçbir fark yoktur. Onlar diyorlar ki: evren nedenseldir. Onun nedeni hem öncesizliktir hem de sonsuzdur. Bu yüzden nedenli ile neden birlikte olmaktadır ve yine diyorlar ki: neden değişmeyince nedenli de değişmez. Evrenin sonradan var olmamasını buna dayandırıyorlar. Aynı şekilde son bulması konusunda da bu görüşleri geçerlidir. İşte bunların birinci yöntemi budur.

İkinci yöntemlerine göre; eğer evren yok olursa, yokluğu varlığından sonra olacaktır. Öyleyse onun için bir “sonralık” söz konusudur. Bununla zaman kanıtlanmaktadır.

Üçüncü yöntemlerine gelince, şöyledir; varlık olabilirliği hiçbir zaman yok olmaz. Aynı şekilde olabilir olan varlık, olanak uyarınca her zaman olabilir. Ancak bu kanıt yeterli güce sahip değildir. Biz evrenin öncesizlik oluşunu olanaksız sayıyoruz. Ancak Allah onu sonsuza kadar kalıcı kılacak olursa evrenin sonsuz olmasınıolanaksız saymıyoruz. Çünkü sonradan var olan bir şeyin sonunun bulunması zorunlu değildir. Fiilin sonradan var olması ve başlangıcının bulunması ise zorunludur. Evrenin kesin sonlu olmasının gerektiğini öne süren yalnızca Ebul-Hüzeyl el-Allâf'tır, o der ki; “nasılki, geçmişteevrenin sonsuz devirleri olanaksız ise, gelecekte de aynı şekilde olanaksızdır.” bu çürük bir görüştür, çünkü tüm gelecekler; ne birbirini izleyerek, ne birbirinin ardı sıra gelerek varlığa dahil olabilirler. Oysaki geçmiş birbirini izlemese de birbiri ardı sıra gelerek varlığa dahil olmuştur. Öyleyse bizim, evrenin sonsuza kadar kalıcı olmasını  olanaksız saymadığımız, üstelik onun kalıcı kalmasına veya yok olmasına izin verdiğimiz açığa çıkmıştır. Ancakolabilirin iki kısmından meydana geleni, ancak dinselhükümler yoluyla bilinir, buraya aklın bakışı ilişmez. Yani evrenin devamlı kalıp kalmaması akıl yoluyla değil dinselhükümler yoluyla bilinir.

Dördüncü yöntemlerine gelince; bu olanaksızdır. Çünkü diyorlar ki; evren yok olunca varlık olanağı kalıcı olur. Olabilir olanolanaksız haline dönüşmez. Çünkü o göreceli bir niteliktir ve “onlarınsavına göre” her sonradan meydana gelen önceden bir maddeye muhtaçtır. Her yok olan da kendisinden yok olduğu maddeye gerek duyar. Bu yüzden maddeler ve ilkeler yok olmaz. Yok olan o maddenin içine giren şekiller ve özelliklerdir.

Tümününyanıtı yukarıda geçtiği gibidir.Biz bu konuyabaşlıbaşına bir bölüm ayırdık, çünkü onların, bu dört kanıttan başka iki ayrı kanıtları daha bulunmaktadır.

Birinci  Kanıt;Bu kanıtCalinus'un tutunduğu kanıttır. Gerçekten o der ki; örneğin güneş yokluğu kabul etseydi, uzun bir süre sonunda onda zayıflama meydana gelirdi. Oysaki binlerce yıldır devam eden gözlemler onun ölçüsünün ancak bu kadar olduğunu göstermektedir. Güneş bu uzun sürelerde zayıflamadığına göre bu, güneşin bozulmadığını gösterir.

Bunakarşı çıkmamız birkaç yöndendir;

Birincisi; Bu kanıt şekli şöyle de anlatılabilir: Eğer güneş bozulsaydı kesinlikle ona zayıflama ilişirdi, ancak ikinci önerme olanaksızdır, dolayısıyla başlangıç da olanaksızdır. Bu kıyasa onlar bitişik koşullu kıyas adını verirler. Ancak bu kıyastan bu sonucu çıkarmak gerekli değildir, çünkü  başlangıç doğru değildir. Ancak ona başka birkoşul bağlanılır ve sözgelimi şöyle denilirse doğru olabilir: Eğer güneş bozulmuş ise kesinlikle zayıflamış olmalıdır. İkinci önerme bu başlangıcı ancak bir koşulunartmasıyla gerekli olabilir ki şöyle demeliyiz: Eğer güneş zayıflayarak bozuluyorsa, uzun bir süre zayıflaması gerekir. Ya da bozulmanın ancak zayıflama yoluyla olduğu açıklanmalıdır ki, başlangıçtan ikinci önerme gerekli olsun. Biz, bir şeyin ancak zayıflama ile bozulabileceğini kabul etmeyiz, çünkü zayıflama, bozulma şekillerinden yalnızca birisidir. Bir şeyin en olgun halinde bulunduğu sırada aniden bozulması uzak görülemez.

İkincisi; bu görüşleri kabul edilse ve bozulmanın ancak zayıflama ile olduğuna hak verilse bile güneşe zayıflamanın bulaşmadığı nereden bilinmektedir? Gözlemlere yönelmek olanaksızdır, çünkü güneşin ölçüsü gözlemlerle yaklaşık olarak bilinir. Yeryüzünden yüzyetmiş defa veya buna yakın bir ölçü daha büyük olduğu söylenen güneşten, sözgelimi bir dağ kadar ölçü eksilse bu duyularla anlaşılamazdı. Belki de güneşte zayıflama vardır ve günümüze kadar bir dağ ölçüsü veya daha fazla bir ölçü azalmıştır da duyular bu ölçüyü kavrayamamaktadırlar. Çünkü gözlemler bilgisinde bu ölçünün tespiti yaklaşık olarak bilinebilir. Bu, şunun gibidir. Onlara göre yakut ile altın elementlerden birleşiktir ve bu elementler ise bozulmaya yeteneklidir. Eğer bir yakut yüz sene bir yerde bekletilse duyularla onun eksildiği fark edilemez. Belki de güneşten gözlem tarihinden bu yana eksilen ölçü bir yakuttan yüz yılda eksilen ölçü kadardır ve bu da duyularla görülememektedir. Bu ise onların kanıtlarının son derece karışıklıkiçerdiğini gösterir.

Biz akıllıların bırakacağı bu türden pek çok kanıtlarını tercih etmekten vazgeçtik. Burada yalnızca bu kanıtı tercih ettik ki, bıraktıklarımızla örnek ve dersçıkarılabilsin. Daha önce geçtiği gibi kuşkularını çözmek için zorlamayı gerektiren dört kanıtı açıklamakla yetindik.

...





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
YAZARLAR
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 17 11 2 4 35 16 37 +19
2 İstanbul Başakşehir 17 9 2 6 32 17 33 +15
3 Trabzonspor 17 9 3 5 35 19 32 +16
4 Fenerbahçe 17 9 4 4 34 21 31 +13
5 Beşiktaş 17 9 5 3 27 22 30 +5
6 Alanyaspor 17 8 4 5 31 16 29 +15
7 Galatasaray 17 7 4 6 23 15 27 +8
8 Yeni Malatyaspor 17 6 5 6 32 22 24 +10
9 Gaziantep FK 17 6 5 6 26 28 24 -2
10 Göztepe 17 6 6 5 19 20 23 -1
11 Denizlispor 17 6 7 4 19 23 22 -4
12 Çaykur Rizespor 17 6 9 2 17 27 20 -10
13 Gençlerbirliği 17 4 7 6 28 32 18 -4
14 Kasımpaşa 17 4 10 3 26 34 15 -8
15 Konyaspor 17 3 8 6 15 24 15 -9
16 Antalyaspor 17 3 9 5 15 33 14 -18
17 MKE Ankaragücü 17 2 9 6 15 34 12 -19
18 Kayserispor 17 2 11 4 16 42 10 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 17 11 3 3 24 13 36 +11
2 BB Erzurumspor 17 9 5 3 20 14 30 +6
3 Keçiörengücü 17 7 3 7 15 10 28 +5
4 Menemenspor 17 8 5 4 21 18 28 +3
5 Bursaspor 17 9 5 3 25 22 27 +3
6 Akhisarspor 17 7 4 6 21 17 27 +4
7 Ümraniyespor 17 7 6 4 28 26 25 +2
8 Altay 17 6 5 6 22 19 24 +3
9 Adana Demirspor 17 6 5 6 23 17 24 +6
10 Balıkesirspor 17 6 5 6 17 13 24 +4
11 Fatih Karagümrük 17 6 6 5 20 21 23 -1
12 Giresunspor 17 5 6 6 17 23 21 -6
13 İstanbulspor 17 4 6 7 26 26 19 0
14 Altınordu 17 4 7 6 15 20 18 -5
15 Osmanlıspor FK 17 4 9 4 18 26 13 -8
16 Boluspor 17 2 8 7 14 23 13 -9
17 Adanaspor 17 2 9 6 18 28 12 -10
18 Eskişehirspor 17 4 10 3 23 31 6 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 17 13 1 3 47 16 42 +31
2 Samsunspor 17 12 1 4 39 7 40 +32
3 Hekimoğlu Trabzon 17 10 5 2 31 27 32 +4
4 Çorum FK 17 10 6 1 25 20 31 +5
5 Sancaktepe Bld 17 9 5 3 29 15 30 +14
6 İnegölspor 17 8 6 3 26 16 27 +10
7 Pendikspor 17 7 6 4 23 20 25 +3
8 Tarsus İdman Yurdu 17 8 8 1 23 24 25 -1
9 Zonguldak Kömürspor 17 6 6 5 22 22 23 0
10 Hacettepe Spor 17 7 8 2 22 29 23 -7
11 Afjet Afyonspor 17 6 7 4 25 22 22 +3
12 Sarıyer 17 5 6 6 18 19 21 -1
13 Kırklarelispor 17 5 6 6 13 21 21 -8
14 Amed Sportif 17 5 7 5 13 26 20 -13
15 Gümüşhanespor 17 5 9 3 20 24 18 -4
16 Başkent Akademi FK 17 4 10 3 18 24 15 -6
17 1922 Konyaspor 17 4 11 2 19 30 14 -11
18 Şanlıurfaspor 17 0 16 1 4 55 14 -51
Takım O G M B A Y P AV
1 24Erzincanspor 17 10 1 6 25 10 36 +15
2 Serik Belediyespor 17 10 2 5 32 18 35 +14
3 68 Aksaray Belediyespor 17 9 3 5 28 13 32 +15
4 Artvin Hopaspor 17 8 2 7 27 12 31 +15
5 Çatalcaspor 17 6 2 9 26 16 27 +10
6 Karaköprü Belediyespor 17 6 3 8 15 11 26 +4
7 Silivrispor 17 6 5 6 23 19 24 +4
8 Çankaya FK 17 6 6 5 19 20 23 -1
9 Düzcespor 17 6 6 5 11 13 23 -2
10 Buca FK 17 6 6 5 20 24 23 -4
11 Sultanbeyli Bld. 17 5 6 6 17 17 21 0
12 Erzin Spor Kulübü 17 4 5 8 17 16 20 +1
13 Kızılcabölükspor 17 4 6 7 23 24 19 -1
14 Şile Yıldızspor 17 4 7 6 12 14 18 -2
15 Yeni Orduspor 17 2 3 12 6 9 18 -3
16 Yomraspor 17 3 6 8 17 20 17 -3
17 Tokatspor 17 1 13 3 11 34 6 -23
18 Manisaspor 17 0 14 3 11 50 3 -39
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/01/2020 Alanyaspor vs Kayserispor
 19/01/2020 Antalyaspor vs Göztepe
 19/01/2020 Beşiktaş vs Sivasspor
 19/01/2020 Çaykur Rizespor vs Gençlerbirliği
 19/01/2020 Galatasaray vs Denizlispor
 19/01/2020 Gaziantep FK vs Fenerbahçe
 19/01/2020 İstanbul Başakşehir vs Yeni Malatyaspor
 19/01/2020 MKE Ankaragücü vs Konyaspor
 19/01/2020 Trabzonspor vs Kasımpaşa
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/01/2020 Adanaspor vs Akhisarspor
 19/01/2020 Altınordu vs Hatayspor
 19/01/2020 Balıkesirspor vs Adana Demirspor
 19/01/2020 Boluspor vs Osmanlıspor FK
 19/01/2020 Bursaspor vs Fatih Karagümrük
 19/01/2020 İstanbulspor vs BB Erzurumspor
 19/01/2020 Keçiörengücü vs Eskişehirspor
 19/01/2020 Menemenspor vs Giresunspor
 19/01/2020 Ümraniyespor vs Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/01/2020 Bandırmaspor vs Van Spor
 11/01/2020 Kırşehir Belediyespor vs Eyüpspor
 11/01/2020 Tuzlaspor vs Kastamonuspor
 12/01/2020 Elazığspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 12/01/2020 Kahramanmaraşspor vs Uşak Spor
 12/01/2020 Bodrumspor vs Ankara Demirspor
 12/01/2020 Ergene Velimeşe vs Sakaryaspor
 12/01/2020 Kardemir Karabükspor vs Sivas Belediyespor
 12/01/2020 Niğde Anadolu FK vs Etimesgut Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/01/2020 24Erzincanspor vs Serik Belediyespor
 11/01/2020 Çankaya FK vs Buca FK
 11/01/2020 Çatalcaspor vs Tokatspor
 11/01/2020 Şile Yıldızspor vs Karaköprü Belediyespor
 12/01/2020 Yomraspor vs Artvin Hopaspor
 12/01/2020 Erzin Spor vs Silivrispor
 12/01/2020 Kızılcabölükspor vs Düzcespor
 12/01/2020 Manisaspor vs Sultanbeyli Bld.
 12/01/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Yeni Orduspor
HAVA DURUMU
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
YUKARI