aksaray haber

1xbet giriş
Tipobet365 Giriş
bahis siteleri canli bahis
Bugun...


Osman TURNA

facebook-paylas
BİLGİSEL BOYUT-04
Tarih: 08-09-2020 11:33:00 Güncelleme: 08-09-2020 11:33:00


 

...

I. BİLİMSEL TUTUM ve DAVRANIŞLAR

Konulara uygunsuz ve tutarsız düşünce ve önyargıdan uzak, doğruluğu sınanmamış düşüncelerden arınmış, kısa ve kolay yoldan sonuçlara ulaşmaktan kaçınan, gerçekçi, nesnel, kuşkucu ve eleştirel bir yaklaşım biçimidir.

Bilimsel tutumu edinmiş kişi, olaylar ve nesneler arasında düşünme gücü, mantık, matematik ve güzel duyuyla bağlantılar kurarak yeni sonuçlara varabilme yeteneği kazanır. Kurguları, neden ve sonuç ilişkileriyle saptayıp, olayları kontrol etmeye ve gelecekle ilgili çıkarımlar yaparak önsel anlatımda bulunmaya çalışır.

Bilimsel tutumu benimsemenin ve özümsemenin amacı, insanın doğruluğu sınanmamış düşüncelerden yani çıkmazlıktan kurtulup, bilgi ile aydınlanmasıdır.

Bilimsel nitelik kazanmak, biriktiren kişilikten, araştıran, eleştiren, kanıtlayan ve katkıda bulunan kişiliğe dönüşmektir.

İstenen insan, açık ve seçik olan, yaşamının her noktasında kendini yeniden gözden geçiren ve aklını bilimsel yöntemler doğrultusunda kullanabilen insandır. İnsanın, insanların, insanlığın ortak olan tüm bilgi birikimini, kişiliğine uygun biçimde işleyerek, yeni bilgilere, yapıtlara ve ürünlere dönüştüren, oluşturucu ve üretici insandır. Bilim ile aydınlanıp, bilgisi ile yaşamını bir kılan, sorumluluk ve görev bilinci açığa çıkmış bir insan, yüksek insanlık ülküsüne hizmet etmekte yetkin bir kişiliğe sahip olacaktır. Bilimsel olmak; bilimsel tutumu ve bilimsel niteliği edinmek, kesin sonuçlar aramaktan kaçınmak, olgulara eleştirel yaklaşmak, insana değer vermek, gelişmeye ve değişmeye açık olmak, üretici ve yaratıcı olmaktır. Üretilmiş bilgileri ezberlemek değil, aklı bilimsel yöntemler doğrultusunda kullanmaktır.

Bilimsel tutum ve davranışlar, sorunları çözmeyi, sağlam ve güvenilir bilgi üretmeyi, üretilmiş bilgiyi yaşamda, insanlığın yararı yönünde uygulamayı kolaylaştıran düşünce ve davranışlardır. Bu tutum ve davranışlar, yalnız araştırma, ya da öğrenme için değil, aynı zamanda insanca yaşam için vazgeçilmez özelliklerdir.

1. Açık düşünceli olmak; Kişinin, kendi kendisine ve dış dünyaya karşı dürüst olması, içten olması, olaylara çok yönlü bakabilmesi, kararlarını yeni kanıtlar bulunduğunda yeniden gözden geçirebilmesi ve gerektiğinde değiştirebilmesi,

2. Karşıt görüşlerde mantık arayabilmek; Her karşı görüşte bile bir mantıksallık yani doğru olanı arayabilmesi, en doğruyu kendisinin bildiği saplantısından kurtulması,

3. Kuşkucu ve eleştirel olmak; Eleştirici bir gözle bakmak, dinlemek, değerlendirmek, savlar karşısında kanıt istemek, çok yönlü kontrol uygulayabilmek, olgusal gerçekler ile kişisel görüş ayırımına duyarlı olmak,

4. Düşünce ve gözlemlerinde bağımsız kalabilmek; Tüm uğraşlarını gerçeği aramaya, doğruyu bulup söylemeye yöneltmek, gerçeği değiştirmek, ya da görmemek uğruna kimseden etkilenmemek,

5. Kanıt için kararı erteleyebilmek; Yeterli kanıt ve bilgi olmadan karar vermemek, verince de sınırlarını bilmek,

6. Çalışmalarında sabırlı ve özenli olmak; Gerçeği aramanın kolay olmadığını bilerek, küçük güçlüklerden yılmamak, çalışmalarında düzenli olmak ve her ayrıntıya özen göstermek,

7. Bağıntılı düşünebilmek; Olaylar arasında bağıntılar ve özellikle nedensel bağıntılar arayabilmek ve bunları değerlendirebilmek,

8. Yanılabileceğini düşünerek alçakgönüllü olmak ve yargılarında olasılığa yer vermek; Salt bilgiye eriştiğini düşünmekten çok, gerçeğe yaklaşmış ve üstelik tamamen yanılmış olabileceğini düşünebilmek, hoşgörülü olmak,

9. Ölçütlü düşünerek karar verebilmek; Tüm değerlendirmelerini belli ölçütlere göre yapmak.

Tüm bunlar bağımsız, araştırıcı, yaratıcı, yapıcı, değişen koşullara uyucu, üretici,kısacadüşünen ve akleden insanı tanımlayan niteliklerdir.

Bu tutum ve davranışların geliştirildiği toplumlarda, düşünmeyen ve akletmeyen yöntemler kolay yeşeremez ve de tutunamaz. Başka bir deyişle, bu tutum gerçek bilimsel bir tutumdur.

Böyle bir tutumu ve nitelikleri elde etmiş kişi, bilgilenme sürecini nasıl oluşturacaktır?

Bu aşamada, bilimsel yöntemleri ele almadan önce bazı bilimsel kavramları anımsamak gerekir.

J. BİLGİDE YÖNTEM

Yöntem; “doğru ve yol” sözcüklerini birleştirme şeklinde oluşturulmuştur. Bu bağlamda Yöntem, belli bir amaca erişmek için izlenen, düşünsel, ya da eylemsel yol demektir.

Bilimsel yöntem, hem düşünsel olsun, hem de eylemsel olsun, bilimsel bir çözüm sürecidir. Yani deneyci görüşü temel alır. Olgusal nitelikli sorun çözmenin ve bilimsel bilgi üretmenin en güvenilir yolu olarak kabul görmektedir.

Herhangi bir çözümün bilimsel olabilmesi için bazı ilkelere uygun olması gerekir ki, bu ilkeler bilimsel yöntemin temel nitelikleridir.

Çözüm mantıksal olmalıdır.

Çözüm doğru olmalıdır.

Çözüm olgusal içeriğe sahip olmalıdır.

Çözüm güvenilir olmalıdır.

Metafiziksel çözümler, doğaötesi ve maddeötesi gizemlere çözümleme getirmeye çalışan ve bilimsel incelemelere katkı sağlayan ve yeni nitelikler kazandıran çalışmalardır. Bu nedenle, Bilimsel yöntem, Bilimin en önemli ayrıcalığı olmaktadır. Günümüzde geçerli olan bilimsel yöntem Baconcu tümevarım ile Aristocu tümdengelim ile metafiziksel yaklaşımlar ayrı ayrı yeterli olamayışları sonucu, her üçünü de içeren, üçlü yaklaşımın bir bireşimi olarak ortaya çıkmıştır.

Buna göre birey, önce kendi kişisel ve diğer kişilerin gözlem ve deneylerinden yararlanıp onları kendi aklında bütünleştirerek olguların açıklanabilmesi için denemelik genellemeleri oluşturur. Burada tekil olguların dikkatli gözlemleri sonucu genellemeye ulaşılmıştır. Bir başka deyişle, tümevarım yaklaşımı izlenmiştir. Bu genellemelere varsayım, ya da denence denir. Varılan her denence, sınırlı gözlemlere göre doğru sanılan, ancak henüz kuşku duyulan, bu nedenle daha geniş bir alanda sınanması, verilere uygunluğuna bakılması gereken bir önerme niteliğindedir. Bundan sonra yapılacak iş, bu varsayımın gerçekten kabul edilir olup olmadığını saptamaya çalışmaktır. Bu genelleme doğru ise, “Hangi kanıtları ve hangi doğrulayıcıları olmalıdır?” Bu açıklamaya dayalı olarak oluşan olaylarda neler gözlenebilmelidir? gibi sorulara yanıt aranır.

Bu aşama ise, doğruluğu geçici olsa bile kabul edilen bir genellemeden ki, bu genelleme gözlemlerden, ya da akıldan kaynaklanmış olabilir, hareket ederek tekil olayların alacakları şekillerin düşünüldüğü, kararlaştırıldığı, bilinen veya doğru olarak kabul edilen belirli önermelerden başka önermeler çıkarma yani bir tümdengelim söz konusudur.

Doğrulayıcıları bu şekilde saptandıktan sonra, sıra bunların uygulamada sınanmasına gelir. Sınama, bu beklentilerin yapılacak gözlemlerle yanlışlanıp yanlışlanamayacağı konusunun araştırılmasıdır. Gözlem sonucu elde edilen veriler beklentilere uygunsa, denence doğrulanmış olur ve raporlaştırılır.

Bilimsel yöntemin, tüm bilim alanlarında geçerli bir yöntem olup olmadığı uzun süre tartışma konusu olmuştur, günümüzde bile bu tartışmalar halen devam etmektedir.

Bilimsel yöntem; temelinde bir deneme süreci olmakla birlikte, yalnızca deneysel araştırmalara özgü ve onlarla sınırlı bir yaklaşım değildir. Burada deneme düşüncesi geniş yorumlanmalıdır. Yani deneme denince yalnızca bir laboratuvar ortamı düşünülmemelidir. Akılsal bir yaklaşımla, neyi aradığını bilen, ne bulabileceğini öngören ve bu görüşlerin doğru çıkıp çıkmadığını verilerle sınayan kişi aslında deneme yapmaktadır. İşte bu nedenle bilimsel yöntemin geçerliliği savunulmaktadır.

Bilimsel yöntem, bilim kavramı ile birlikte düşünerek tanımlanmaya çalışırsak, bilim üretmenin yolu, bilimin süreç yönüdür. Kanıtlanmış bilgi elde etmek için izlenen yoldur.

Uygulandığında bilime katkı getirmiş ve getireceğine güvenilen süreçler, diğer bir deyişle, sorun çözmek için izlenen düzenli ve dizgeli yol diyebiliriz.

Bilimlerin gelişmesi, bir ölçüde üretilen bilgiye bağlı ise, bir ölçüde de kullanılan yöntemlere bağlıdır. Yöntem olmadan bilimden söz edilemez. Çünkü, bilimsel bilgi, bilimsel yöntem yardımı ile üretilen bilgidir. Bilimsel yöntem dediğimizde, hem düşünsel bir etkinlik olan bilimsel düşünce yöntemini, hem de eylemsel bir etkinlik olan bilimsel araştırma yöntemini anlamamız gerekir.

1. Bilimsel düşünme yöntemi

Bilim adamlarının evreni anlamak, algılamak ve kavramak amacıyla, olguları betimlemek ve açıklamak için giriştikleri düşünsel bir etkinliktir. Tamamen kuramsal bir nitelik taşıyan bilimsel düşünme yöntemi, mantıksal ilkelere dayanan zihinsel bir süreçtir.

2. Bilimsel Araştırma Yöntemi

Bilimsel düşünme yönteminin ışığında, olguları betimlemek ve açıklamak için girişilen uygulamalı etkinliktir.

Sonuç olarak bilimsel yöntem, betimleme ve açıklamayollarını kapsayan, bir yanı ile eylemsel, öbür yanı ile düşünsel ve mantıksalbir süreçtir.

Bilim, bilimsel yöntem ve kurallarla gelişir. Bilim kuramı, “Birtakım olguları ve olgusal ilişkileri açıklayan kavramsal yöntem” anlamı taşır. Bilimsel araştırmaların genellikle bir deneysel, bir de kavramsal yönü vardır. Araştırmacı, deneysel olguları çeşitli duyu organları ile algılarken, ya da gözlemlerken, kavramları düşünsel ve mantıksal yetisiyle geliştirir. Bu durum, bilim adamını kavram geliştirmeye zorlar.

Bilimsel alanda hiçbir kuram son şeklini almış sayılmaz. Önü açık bırakılır ve yeni veriler elde edildikçe kuramların da geliştirilmesi söz konusu olur. Aynı nedenle,  belli bir konuda kuram geliştirme uğraşına geçmeden önce, bir dizi deneysel araştırmanın yapılmış olması gerekir. Kuramlar, tez ve antitezler arasındaki çelişmeyle gelişirler. Bu yönüyle bilimsel gelişme, yeni gözlemler karşısında yetersiz kalan kuramların ayıklanması, yerlerine daha geçerli görünenlerin konulmasından oluşan bitmeyen bir “süreç”tir.

Günümüzde bilimsel yöntemle bilgi elde etmek, üç aşamada öngörülmüştür. Sorunsalı tanımlarken yararlanılan bilgiler temel alınmakla birlikte, sezgi, yaratıcı düşünce gibi çeşitli etkenlerin de önemi vurgulanmaktadır.

...





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
YAZARLAR
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 17 11 2 4 35 16 37 +19
2 İstanbul Başakşehir 17 9 2 6 32 17 33 +15
3 Trabzonspor 17 9 3 5 35 19 32 +16
4 Fenerbahçe 17 9 4 4 34 21 31 +13
5 Beşiktaş 17 9 5 3 27 22 30 +5
6 Alanyaspor 17 8 4 5 31 16 29 +15
7 Galatasaray 17 7 4 6 23 15 27 +8
8 Yeni Malatyaspor 17 6 5 6 32 22 24 +10
9 Gaziantep FK 17 6 5 6 26 28 24 -2
10 Göztepe 17 6 6 5 19 20 23 -1
11 Denizlispor 17 6 7 4 19 23 22 -4
12 Çaykur Rizespor 17 6 9 2 17 27 20 -10
13 Gençlerbirliği 17 4 7 6 28 32 18 -4
14 Kasımpaşa 17 4 10 3 26 34 15 -8
15 Konyaspor 17 3 8 6 15 24 15 -9
16 Antalyaspor 17 3 9 5 15 33 14 -18
17 MKE Ankaragücü 17 2 9 6 15 34 12 -19
18 Kayserispor 17 2 11 4 16 42 10 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 17 11 3 3 24 13 36 +11
2 BB Erzurumspor 17 9 5 3 20 14 30 +6
3 Keçiörengücü 17 7 3 7 15 10 28 +5
4 Menemenspor 17 8 5 4 21 18 28 +3
5 Bursaspor 17 9 5 3 25 22 27 +3
6 Akhisarspor 17 7 4 6 21 17 27 +4
7 Ümraniyespor 17 7 6 4 28 26 25 +2
8 Altay 17 6 5 6 22 19 24 +3
9 Adana Demirspor 17 6 5 6 23 17 24 +6
10 Balıkesirspor 17 6 5 6 17 13 24 +4
11 Fatih Karagümrük 17 6 6 5 20 21 23 -1
12 Giresunspor 17 5 6 6 17 23 21 -6
13 İstanbulspor 17 4 6 7 26 26 19 0
14 Altınordu 17 4 7 6 15 20 18 -5
15 Osmanlıspor FK 17 4 9 4 18 26 13 -8
16 Boluspor 17 2 8 7 14 23 13 -9
17 Adanaspor 17 2 9 6 18 28 12 -10
18 Eskişehirspor 17 4 10 3 23 31 6 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 17 13 1 3 47 16 42 +31
2 Samsunspor 17 12 1 4 39 7 40 +32
3 Hekimoğlu Trabzon 17 10 5 2 31 27 32 +4
4 Çorum FK 17 10 6 1 25 20 31 +5
5 Sancaktepe Bld 17 9 5 3 29 15 30 +14
6 İnegölspor 17 8 6 3 26 16 27 +10
7 Pendikspor 17 7 6 4 23 20 25 +3
8 Tarsus İdman Yurdu 17 8 8 1 23 24 25 -1
9 Zonguldak Kömürspor 17 6 6 5 22 22 23 0
10 Hacettepe Spor 17 7 8 2 22 29 23 -7
11 Afjet Afyonspor 17 6 7 4 25 22 22 +3
12 Sarıyer 17 5 6 6 18 19 21 -1
13 Kırklarelispor 17 5 6 6 13 21 21 -8
14 Amed Sportif 17 5 7 5 13 26 20 -13
15 Gümüşhanespor 17 5 9 3 20 24 18 -4
16 Başkent Akademi FK 17 4 10 3 18 24 15 -6
17 1922 Konyaspor 17 4 11 2 19 30 14 -11
18 Şanlıurfaspor 17 0 16 1 4 55 14 -51
Takım O G M B A Y P AV
1 24Erzincanspor 17 10 1 6 25 10 36 +15
2 Serik Belediyespor 17 10 2 5 32 18 35 +14
3 68 Aksaray Belediyespor 17 9 3 5 28 13 32 +15
4 Artvin Hopaspor 17 8 2 7 27 12 31 +15
5 Çatalcaspor 17 6 2 9 26 16 27 +10
6 Karaköprü Belediyespor 17 6 3 8 15 11 26 +4
7 Silivrispor 17 6 5 6 23 19 24 +4
8 Çankaya FK 17 6 6 5 19 20 23 -1
9 Düzcespor 17 6 6 5 11 13 23 -2
10 Buca FK 17 6 6 5 20 24 23 -4
11 Sultanbeyli Bld. 17 5 6 6 17 17 21 0
12 Erzin Spor Kulübü 17 4 5 8 17 16 20 +1
13 Kızılcabölükspor 17 4 6 7 23 24 19 -1
14 Şile Yıldızspor 17 4 7 6 12 14 18 -2
15 Yeni Orduspor 17 2 3 12 6 9 18 -3
16 Yomraspor 17 3 6 8 17 20 17 -3
17 Tokatspor 17 1 13 3 11 34 6 -23
18 Manisaspor 17 0 14 3 11 50 3 -39
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/01/2020 Alanyaspor vs Kayserispor
 19/01/2020 Antalyaspor vs Göztepe
 19/01/2020 Beşiktaş vs Sivasspor
 19/01/2020 Çaykur Rizespor vs Gençlerbirliği
 19/01/2020 Galatasaray vs Denizlispor
 19/01/2020 Gaziantep FK vs Fenerbahçe
 19/01/2020 İstanbul Başakşehir vs Yeni Malatyaspor
 19/01/2020 MKE Ankaragücü vs Konyaspor
 19/01/2020 Trabzonspor vs Kasımpaşa
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/01/2020 Adanaspor vs Akhisarspor
 19/01/2020 Altınordu vs Hatayspor
 19/01/2020 Balıkesirspor vs Adana Demirspor
 19/01/2020 Boluspor vs Osmanlıspor FK
 19/01/2020 Bursaspor vs Fatih Karagümrük
 19/01/2020 İstanbulspor vs BB Erzurumspor
 19/01/2020 Keçiörengücü vs Eskişehirspor
 19/01/2020 Menemenspor vs Giresunspor
 19/01/2020 Ümraniyespor vs Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/01/2020 Bandırmaspor vs Van Spor
 11/01/2020 Kırşehir Belediyespor vs Eyüpspor
 11/01/2020 Tuzlaspor vs Kastamonuspor
 12/01/2020 Elazığspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 12/01/2020 Kahramanmaraşspor vs Uşak Spor
 12/01/2020 Bodrumspor vs Ankara Demirspor
 12/01/2020 Ergene Velimeşe vs Sakaryaspor
 12/01/2020 Kardemir Karabükspor vs Sivas Belediyespor
 12/01/2020 Niğde Anadolu FK vs Etimesgut Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/01/2020 24Erzincanspor vs Serik Belediyespor
 11/01/2020 Çankaya FK vs Buca FK
 11/01/2020 Çatalcaspor vs Tokatspor
 11/01/2020 Şile Yıldızspor vs Karaköprü Belediyespor
 12/01/2020 Yomraspor vs Artvin Hopaspor
 12/01/2020 Erzin Spor vs Silivrispor
 12/01/2020 Kızılcabölükspor vs Düzcespor
 12/01/2020 Manisaspor vs Sultanbeyli Bld.
 12/01/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Yeni Orduspor
HAVA DURUMU
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
nöbetçi eczaneler
YUKARI