Bugun...


Eyüp KILIÇ

facebook-paylas
‘Perde Arkasına Bakış’
Tarih: 21-01-2020 16:26:00 Güncelleme: 02-02-2020 14:06:00


“İran Körfezi’nde kontolü ele geçirmek için dışarıdan gelecek herhangi bir müdahaleyi, ABD’nin hayati çıkarlarına karşı tehdit olarak göreceğiz ve bunu engellemek için askeri güç kullanmak dahil, gereken her türlü tedbiri alacağız.”

Bu cümleler ABD’nin 39. Başkanı Jimmy Carter’ın 1980 yılında yaptığı ve daha sonra “Carter Doktrini” olarak anılacak düşüncelerini özetlediği, Temsilciler Meclisi’ne hitaben yaptığı konuşmasından bir bölüm…

Carter’ın bu doktrini ortaya koyduğu dönemde SSCB’nin Afganistan’ı tahakkümü alma çabaları çok üst düzeydeydi. Afganistan’daki Sovyet askeri varlığı Hint Okyanusu’na yaklaşmıştı ve bu durum ABD’nin gözünde Carter’ın da konuşmasında ifade edeceği üzere; “SSCB’nin, tüm dünyanın petrol ihtiyacının taşındığı Hürmüz Boğazı’na müdahale edebilir hale gelmesine” olanak sağlıyordu. Dolayısıyla Sovyetler Birliği’nin askeri kuvvetlerini burada konsolide etme çabası dünya petrol ihracatı açısından ABD nezdinde ciddi bir tehdit oluşturmaktaydı.

Ancak ABD’nin o dönemde bu tehlikeyi önleyebilmesi için bölgede yeterli askeri gücü yoktu. Bu anlamda ABD yönetimi tarafından çalışmalar başlatıldı ve daha sonra “Centcom”a dönüşecek olan “Acil Müdahale Ortak Görev Gücü” oluşturuldu. 1981 yılında Irak-İran savaşı başladığında Başkanlık koltuğunda oturan Reagan, Carter’ın ortaya koyduğu anlayışı aynen savunacak hatta; “Suudi Arabistan’ı korumak için gerekirse müdahalede bulunuruz” diyecekti… Centcom’un kuruluşu ile Pentagon ABD şirketlerinin Körfez petrollerine erişimini bir nevi güvence altına almış oluyordu.

Bu bilgiler ışığında günümüzü okumak gerekirse; bölge petrollerinin halen ABD için geçmişe nazaran daha az olsa da önemli olduğunu belirtmekle birlikte artık yaşananları sadece petrol rezervleri üzerinden okumanın yetersiz olduğunu da anlamak gerekiyor. Artık ABD için temel öncelik bölge petrollerinin tamamına el koymak değil, dünya ticareti açısından kritik noktaları kontrol etmektir. Trump bir nevi “Carter Doktrini”ni sorgulamış ve petrolden elde edilecek gelirleri bölgesel yönetimleri tamamen kontrol altına alarak, devşirerek dolaylı yollardan elde etme metodunu da devreye sokmuştur. Her ne kadar “Suriye’den çekileceğim” açıklamasının akabinde petrol bahaneli olarak belirli sayıda askeri PKK/YPG’nin işgali altında bulunan noktalarda bırakmış olsa da burada amaç oradaki petrolden çok o petrolün geliri ile PKK/YPG’nin finansmanını garanti altına almaktır. Bu finansmanın büyük çoğunluğunu ise kısa vadede başta BAE ve Suud olmak üzere tamamen Körfez ülkelerinin üzerine yıkacaktır.

Bu noktada kısaca ABD-İran gerilimine de kısaca değinmek gerekirse; öncelikle şunu belirtmek gerekiyor ki her iki ülkede gerek iç siyasetleri gerekse varlıklarının devamı açısından “birbirlerine mecburdurlar”… Körfez ülkelerini devşiren ABD yönetiminin bölgede etkinliğini koruması için bir İran tehdidine daima ihtiyacı olduğu gibi İran’ın da hedeflerini diri tutması için kendi deyimleri ile “büyük şeytan” ABD’ye ve İsrail’e ihtiyacı vardır.

ABD’nin karşılığını almadan hiçbir adımından şartsız şekilde çekileceğini düşünmek imkansızdır. Yüksek ihtimalle Süleymani’nin öldürülmesinden sonra arka planda yeni bir pazarlık masası kurulmuş ve özellikle Irak üzerinden eş zamanlı çekilme noktasında müzakereler yürütülmektedir. Şunu da ifade etmek gerekiyor ki; ABD mevcut İran yönetimine kısıtlı müdahalelerde bulunacak olsada asla en direk bir ABD-İran savaşı görmemiz en azından şimdilik ihtimal dahilinde değildir. Şayet birgün İran’a yönelik bir savaş gerçekleşecekse bu kesinlikle ABD’nin devşirdiği bölgesel yönetimlerin (Suud, BAE, Mısır vs) koalisyonu ile olacak ve bölgenin haritalarının İsrail’in lehine yeniden çizilmesi gibi birçok amaca hizmet etmek için yapılacaktır.

Trump; “anglo-sakson” eksenin temsilcisi olarak kendilerinin dahil olacağı bir kavgayı değil, atasözünün dediği gibi “nehirdeki balıkların” kavgasını organize etmek için çalışmaktadır.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
YAZARLAR
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 17 11 2 4 35 16 37 +19
2 İstanbul Başakşehir 17 9 2 6 32 17 33 +15
3 Trabzonspor 17 9 3 5 35 19 32 +16
4 Fenerbahçe 17 9 4 4 34 21 31 +13
5 Beşiktaş 17 9 5 3 27 22 30 +5
6 Alanyaspor 17 8 4 5 31 16 29 +15
7 Galatasaray 17 7 4 6 23 15 27 +8
8 Yeni Malatyaspor 17 6 5 6 32 22 24 +10
9 Gaziantep FK 17 6 5 6 26 28 24 -2
10 Göztepe 17 6 6 5 19 20 23 -1
11 Denizlispor 17 6 7 4 19 23 22 -4
12 Çaykur Rizespor 17 6 9 2 17 27 20 -10
13 Gençlerbirliği 17 4 7 6 28 32 18 -4
14 Kasımpaşa 17 4 10 3 26 34 15 -8
15 Konyaspor 17 3 8 6 15 24 15 -9
16 Antalyaspor 17 3 9 5 15 33 14 -18
17 MKE Ankaragücü 17 2 9 6 15 34 12 -19
18 Kayserispor 17 2 11 4 16 42 10 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 17 11 3 3 24 13 36 +11
2 BB Erzurumspor 17 9 5 3 20 14 30 +6
3 Keçiörengücü 17 7 3 7 15 10 28 +5
4 Menemenspor 17 8 5 4 21 18 28 +3
5 Bursaspor 17 9 5 3 25 22 27 +3
6 Akhisarspor 17 7 4 6 21 17 27 +4
7 Ümraniyespor 17 7 6 4 28 26 25 +2
8 Altay 17 6 5 6 22 19 24 +3
9 Adana Demirspor 17 6 5 6 23 17 24 +6
10 Balıkesirspor 17 6 5 6 17 13 24 +4
11 Fatih Karagümrük 17 6 6 5 20 21 23 -1
12 Giresunspor 17 5 6 6 17 23 21 -6
13 İstanbulspor 17 4 6 7 26 26 19 0
14 Altınordu 17 4 7 6 15 20 18 -5
15 Osmanlıspor FK 17 4 9 4 18 26 13 -8
16 Boluspor 17 2 8 7 14 23 13 -9
17 Adanaspor 17 2 9 6 18 28 12 -10
18 Eskişehirspor 17 4 10 3 23 31 6 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 17 13 1 3 47 16 42 +31
2 Samsunspor 17 12 1 4 39 7 40 +32
3 Hekimoğlu Trabzon 17 10 5 2 31 27 32 +4
4 Çorum FK 17 10 6 1 25 20 31 +5
5 Sancaktepe Bld 17 9 5 3 29 15 30 +14
6 İnegölspor 17 8 6 3 26 16 27 +10
7 Pendikspor 17 7 6 4 23 20 25 +3
8 Tarsus İdman Yurdu 17 8 8 1 23 24 25 -1
9 Zonguldak Kömürspor 17 6 6 5 22 22 23 0
10 Hacettepe Spor 17 7 8 2 22 29 23 -7
11 Afjet Afyonspor 17 6 7 4 25 22 22 +3
12 Sarıyer 17 5 6 6 18 19 21 -1
13 Kırklarelispor 17 5 6 6 13 21 21 -8
14 Amed Sportif 17 5 7 5 13 26 20 -13
15 Gümüşhanespor 17 5 9 3 20 24 18 -4
16 Başkent Akademi FK 17 4 10 3 18 24 15 -6
17 1922 Konyaspor 17 4 11 2 19 30 14 -11
18 Şanlıurfaspor 17 0 16 1 4 55 14 -51
Takım O G M B A Y P AV
1 24Erzincanspor 17 10 1 6 25 10 36 +15
2 Serik Belediyespor 17 10 2 5 32 18 35 +14
3 68 Aksaray Belediyespor 17 9 3 5 28 13 32 +15
4 Artvin Hopaspor 17 8 2 7 27 12 31 +15
5 Çatalcaspor 17 6 2 9 26 16 27 +10
6 Karaköprü Belediyespor 17 6 3 8 15 11 26 +4
7 Silivrispor 17 6 5 6 23 19 24 +4
8 Çankaya FK 17 6 6 5 19 20 23 -1
9 Düzcespor 17 6 6 5 11 13 23 -2
10 Buca FK 17 6 6 5 20 24 23 -4
11 Sultanbeyli Bld. 17 5 6 6 17 17 21 0
12 Erzin Spor Kulübü 17 4 5 8 17 16 20 +1
13 Kızılcabölükspor 17 4 6 7 23 24 19 -1
14 Şile Yıldızspor 17 4 7 6 12 14 18 -2
15 Yeni Orduspor 17 2 3 12 6 9 18 -3
16 Yomraspor 17 3 6 8 17 20 17 -3
17 Tokatspor 17 1 13 3 11 34 6 -23
18 Manisaspor 17 0 14 3 11 50 3 -39
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/01/2020 Alanyaspor vs Kayserispor
 19/01/2020 Antalyaspor vs Göztepe
 19/01/2020 Beşiktaş vs Sivasspor
 19/01/2020 Çaykur Rizespor vs Gençlerbirliği
 19/01/2020 Galatasaray vs Denizlispor
 19/01/2020 Gaziantep FK vs Fenerbahçe
 19/01/2020 İstanbul Başakşehir vs Yeni Malatyaspor
 19/01/2020 MKE Ankaragücü vs Konyaspor
 19/01/2020 Trabzonspor vs Kasımpaşa
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/01/2020 Adanaspor vs Akhisarspor
 19/01/2020 Altınordu vs Hatayspor
 19/01/2020 Balıkesirspor vs Adana Demirspor
 19/01/2020 Boluspor vs Osmanlıspor FK
 19/01/2020 Bursaspor vs Fatih Karagümrük
 19/01/2020 İstanbulspor vs BB Erzurumspor
 19/01/2020 Keçiörengücü vs Eskişehirspor
 19/01/2020 Menemenspor vs Giresunspor
 19/01/2020 Ümraniyespor vs Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/01/2020 Bandırmaspor vs Van Spor
 11/01/2020 Kırşehir Belediyespor vs Eyüpspor
 11/01/2020 Tuzlaspor vs Kastamonuspor
 12/01/2020 Elazığspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 12/01/2020 Kahramanmaraşspor vs Uşak Spor
 12/01/2020 Bodrumspor vs Ankara Demirspor
 12/01/2020 Ergene Velimeşe vs Sakaryaspor
 12/01/2020 Kardemir Karabükspor vs Sivas Belediyespor
 12/01/2020 Niğde Anadolu FK vs Etimesgut Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/01/2020 24Erzincanspor vs Serik Belediyespor
 11/01/2020 Çankaya FK vs Buca FK
 11/01/2020 Çatalcaspor vs Tokatspor
 11/01/2020 Şile Yıldızspor vs Karaköprü Belediyespor
 12/01/2020 Yomraspor vs Artvin Hopaspor
 12/01/2020 Erzin Spor vs Silivrispor
 12/01/2020 Kızılcabölükspor vs Düzcespor
 12/01/2020 Manisaspor vs Sultanbeyli Bld.
 12/01/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Yeni Orduspor
HAVA DURUMU
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
YUKARI