Bugun...


DR. İBRAHİM GÜL

facebook-paylas
Öznenin edilgenliği Bağlamında İnsan
Tarih: 12-11-2019 17:31:00 Güncelleme: 23-11-2019 00:12:00


Tarih insanın yeryüzü serüvenin alanı olarak karşılık bulmuştur.İnsanın metafizik düşüşü bu sürecin kökenidir.İnsan yeryüzüne yıldırım gibi düşmüş bir mültecidir. Bu hakikat ve değer aleminden bir düşüştür; insanî nesneleşmesi hikayesi bu anda kadem bulur. İnsanın hakikat ile olan bağı hep bu düşüşüsün hikayesinde mündemiçtir. Tarih insan hakikat ilişkisinde genellikle düşüşün yeryüzünde de devam ettiği görülmektedir. İnsanın hiçliğe olan eğilimi adeta  bir medeniyet  seviyesine ulaşmıştır.Modern  uygarlığın bir teknoloji ve meta-fetişizmine dönüşmesi ve  her geçen  gün  bu durumun daha da radikalleşmesi hiçliği ve düşüşü sadece görkemli hale getiriyor.

Varoluş adeta büyük  bir çölü andırıyor. İnsanın nesne karşısında sıradanlaşması ve tekno uygarlığın iştahı dünyayı ve hayatı tüketiyor. Sembolik olarak düşüş gerçeklik olarak hakikatten bir sürgündür.

Madde ve tutkularına teslim olmuş (ram olmuş) insanlığın mana iklimine ait hürriyet ve faziletten firar ve firkat ettiğini görünce aklımdaki zümrüt yeşili sorular kalbime kilitleniyor.İnsan hiçliğin sularında bir yok oluşa sürükleniyor.

İnsan yarasalar gibi başını taştan taşa vurarak ışığa koşuyor; kurtuluş ve kutsanışını arıyor. Eyvah ki maddenin esiri ve mananın kirleticisi bir zehri kusuyor. Zincirlerinden boşalmış kapitalizmin ve Protestan ahlakın icracısı olmak hükmünde. Köleleştirilmiş uysal bir figüran; nesneleştirilmiş bir özne; bir iyelik eki. Özgür ve eşit bir birey olarak yaşamak ve yaşatılmak zorunda iken üretim araçlarından ve üretimden payını alamadığı için kapitalist maddeciliğin ve faşist tahakkümün uysal kölesi. Elitlerin egemenliği devletlerin korteksine temel çivisi gibi saplanmış; ideolojik aygıtlarla özne olması hayal olan nesneleştirmiş bir gizli özne; işte İnsan! Egemenlik yöntemleri bilgi ve finansal varlıklara sahiplilikle mündemiç. Nesne insan kefenle doğuyor. Kefensiz ölüyor. Kapitalizm ve totaliter ideolojiler insana mahdut bir yaşam; mazbut bir hayal sunuyor. Kendini gerçekleştirme imkanları imkansızlıkla mühürleniyor.

Köleleştirilen yığınlara dönüşmüş, fikir dünyaları sığ ve vasatların sahte öznelikleri elitlerin zehirli örümcek tuzaklarında bekleşmelerine sebep oluyor. Sathî, duygusal ve kültür milliyetçileri ölüm komandosuna dönüştürmek istedikleri ırkdaşlarını haysiyetli bir şahsiyet olarak yaşatmak için fikir sistematiklerinde bir veri ve öngörüleri yok. Milli şuur, milli ülkü bir yol haritası olarak insanlığa “yaşa ve yaşat” temel emrini sunmadığı sürece bir politik şiddettir. Bu da ancak Tanrı Buyruğunu temel buyruk olarak kabul etmekle olur.Politik gücün kutsallaştırılıp  bir fetişe dönüştürülmemesi gerekir.Sembolik şiddetle narkozlanan insan bir meta-fetişe dönüştürülüyor.

Mülk ve fikir hatta sanat ve birçok insani faaliyet hakikatin ve varlığın unutuluşuna hizmet eder.İnsan  varlık sancıyla genellikle yapay gündemlerle bahşetmeye çalışır. Mülkiyet konusu bu açıdan temel bir yönelim olarak görünse de fikir ve sanatlara olan ilgi de bu konuda mülkiyet perestlikten geri değildir.

Geniş anlamda devlet anlayışını hakim kılıp her bir sosyal oluşumu devletin parçası kabül edip, politik merkezin ruhsuz bürokratik bir aygıt  olmaktan devleti ve milleti arındırmak gerekir.  Sönümlenmiş ideolojiler insanlığa yol gösterici olmaktan çıktı. Bir yeni yol gerekir. Öyle bir gün gelecek ki  üretimi akıllı makinalar yapacak, bilişim ajanı yazılımlar insanların kaderlerine etki edecek. İnsanımsı yapay zekalar ezberleri bozacak. Dünya dönüşüyor ve gelecek daha da belirsizleşiyor

Din insana tarihsel ve ontolojik konumunu tezkire eder. Bu bir hatırlatmadır. Dini söylem insanın dünyaperestliğini sarsacak  nitelikte  hatırlatlamalar yapar. Mal ve mülkiyetin varoluşun asıl anlamı olarak görülmesi ontolojik bir sapma olarak dile getirilir. Metafizik kökenin unutuluşu dünyaperestlik olarak görülerek insan için bu durum adeta yeniden düşüş olarak görülebilir.

Kuran’ı Kerim, Haşr 7, “Allah’ın, (fethedilen) memleketlerin ahalisinden savaşılmaksızın peygamberine kazandırdığı mallar; Allah’a, peygambere, onun yakınlarına, yetimlere, yoksullara ve yolda kalmışlara aittir. O mallar, içinizden yalnız zenginler arasında dolaşan bir servet (ve güç) hâline gelmesin diye (Allah böyle hükmetmiştir). Peygamber size ne verdiyse onu alın, neyi de size yasak ettiyse ondan vazgeçin. Allah’a karşı gelmekten sakının. Şüphesiz, Allah’ın azabı çetindir.”  Mülkiyet ve servetin bir güç ve iktidar aracı olmasının engellenmesi ve reddedilmesi dinin temel bir amacı olarak öne çıkar. Servete dayalı bir güç politikası toplumsal yozlaşma ve çürümenin tetikleyicileri olarak görülebilir. Servet bir politik mekanizma olarak toplumsal adaleti perdeleyen ve gerileten bir etkinliğe dönüşmemelidir.

Bünyad-i Mustazafin’i (mazlumlar derneği) inşa eden İmam Humeyni, bu dernek aracılığıyla zenginlerin mallarına el konulup bunların fakirlere dağıtılmasını emretmiştir. Hadi bakalım. Mülkün belli zümrenin elinde temerküz etmesi  zulümdür. İncil ve Tevrat bu meyanda emirler varittir.Mülkiyetin tekelleşmesi böylece bir tahakküm aracı olmaktan çıkartılmış olacağı düşünülür.

Tevbe Süresi, 34; “Ey iman sahipleri! Şu bir gerçek ki, hahamlardan ve rahiplerden birçoğu halkın mallarını uydurma yollarla tıka basa yerler ve Allah'ın yolundan geri çevirirler. Altını ve gümüşü depolayıp da onları Allah yolunda harcamayanlara korkunç bir azap muştula!” Servet biriktirenleri Rabbimiz cehenneme göndereceğini ihtar buyuruyor. Allah (cc) Yolunda harcamak, insanların haysiyetli, özgür ve özne olarak yaşam sürmeleri Rabbin Rızasına uygun dünyevi ve uhrevi eylemlerde bulunmak anlamında. Bu ayetler karşısında, maddenin bölüşüm ve dağılımı ve sahipliğinin tüm fertler ait olduğu, müşterek mülkiyetin esas tutulması gerektiği; insanlığın iyiliği için servet unsurlarının biriktirilmeden harcanması lüzumunu ihtar eder. Bu ayet-i kerimi ihtiyat etmeyenlere itibar etmeyin. Çünkü bunlar kapitalizmin ve faşizmin unsurlarıdır. Toprak, sermaye müşterek olsa; özgürlük, eşitlik öncüllense; yeni bir yönetim biçimi olarak bireylerin iradeleri maksimal düzeyde iktidarı oluşturan otoriteye derç edilse insanlık nesneleşmekten özneleşmeye kanat çırpar.

Bakara 219, “Sana ne infak edeceklerini de sual ediyorlar. De ki: «İhtiyacınızdan artanı.» Allah Teâlâ âyetlerini sizlere işte böyle beyan ediyor, tâ ki tefekkür edesiniz.” Artık değer (surplus) meselesini Kur’an-ı Kerim, Marks’tan önce ele alarak rikkat kesilinmesini emir buyurmuş. İnsanı nesneleştiren bir lanet. Marks’ a göre,” Artı-değer, işçinin emeğinin, işgücünün değerinin üzerinde yarattığı ve kapitalist tarafından karşılıksız olarak el konulan değerdir. Artı-değer (artık değer)  yasası, kapitalizmin ekonomik temel yasasıdır. (Politik Ekonomi Ders Kitabı s. 169). Mülkiyet arayışları hiçliğin evrenin de insanın bir hezeyanıdır. Tasavvufi söylemin  mülkiyete ilişkin ontolojik reddiyesi ve varoluşsal ilgisizliği, dünyaya düşüşü kabulleniş aynı zamanda tarih ve toplumun bu yitik olanı karşılama ve telafi etmedeki kifayetsizliklerini açıkça ortaya koyar. ‘Dünya yetmez’ mottosu yitik olanın telafi edilemeyeceğini deklare eder.

Baştan yitik olanlar, başkalarının aşkıyla başlayın yaşamağa.Yitik olan düşüş öncesinde kalmıştır. İnsanın ontolojik gerilimi bu yitik olanın şiddetidir. Yitik olan ele geçirilemez olandır. Kapitalizmin artı değeri bu yokluğu gideremez. İnsanın mülkiyet ve teknoloji arayışı bir anlamda sahte anlam dünyalarında ikametgah arayışları, ikame çabaları da yitik olanı yakalama denemeleridir. Bazen metaanlatılar ve ütopyalar da bu yitik olana bir dönüş çabası olarak görülebilir. Şiddet ve yıkım  hatta saldırganlık gibi yaşam dünyasındaki bireysel ve tarihsel olaylar da bu psikanatik dinamiğin bir parçasıdır. Tarihin ve toplumun psikanalizinde hakikatin yokluğu ve yitik olanın düşüş öncesinin dayanılmaz şiddeti hakimdir. Şairlerin sözleri de bu yokluğun fısıltılarıdır. Şair  kelimeler ülkesinden bu yitik olanı ve yokluğu inşa etmeye çalışır. Şairin dili  bu anlamda  hiçliğe bir bakıştır.

Nazım Baba,

“FEVKALÂDE MEMNUNUM DÜNYAYA GELDİĞİME

….

aynı ekmek, aynı hürriyet, aynı hasret için ölebiliriz.
Ve düşmanlar ki kanıma susamışlar
kanlarına susamışım.

Benim kuvvetim :
bu büyük dünyada yalnız olmamaklığımdır.
Dünya ve insanları yüreğimde sır
ilmimde muamma değildirler.
Ben kurtarıp kellemi nida ve sual işaretlerinden,
büyük kavgada
açık ve endişesiz
girdim safıma.
Ve dışında bu safın
toprak ve sen
bana kâfi gelmiyorsunuz.
Hâlbuki sen harikulâde güzelsin
toprak sıcak ve güzeldir.”

 Yukarıda ifade etmeye çalıştıklarımın şuur çağrısı gibi değil mi!

Ruhsuz ve aşksız  çirkinleşen yaşam depremlerde, sığınaksız öfke sağnaklarından; yeryüzü ezilenlere yurt oluncaya dek sürecek bu cedel.
 

ADNAN YÜCEL,

 

“YERYÜZÜ AŞKIN YÜZÜ OLUNCAYA DEK

……

bin kez budadılar körpe dallarımızı
bin kez kırdılar.
yine çiçekteyiz işte yine meyvedeyiz
bin kez korkuya boğdular zamanı
bin kez ölümlediler
yine doğumdayız işte, yine sevinçteyiz.
bitmedi daha sürüyor o kavga
ve sürecek
yeryüzü aşkın yüzü oluncaya dek!”

Düşleri gecelerden karanlık olan insanlar, özgürlüğün yokluğu dünyevî cehennemin öbür adıdır.

Tarih ve toplum insanın ontolojik arayışlarının evrensel tanıklığıdır. İnsan bu süreçte hakikatin yerine ikameleremüracaat ederek derin bir düş kırıklığı ile yaşamaktadır. Bu bağlamda insan bir hayal kırıklığıdır. Dünya tarihsel durumda insan bu durumu yeniden yaşarak  ve tekrar ederek hiçliği derinleştirmektedir. Belki de uygarlığın bütün görkemi sadece hiçliğin sıradanlığıdır. Şair de bu  sefalete bir itiraz ve tin arayışı olarak varlık  seferinde kendini konumlandırır.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
YAZARLAR
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 17 11 2 4 35 16 37 +19
2 İstanbul Başakşehir 17 9 2 6 32 17 33 +15
3 Trabzonspor 17 9 3 5 35 19 32 +16
4 Fenerbahçe 17 9 4 4 34 21 31 +13
5 Beşiktaş 17 9 5 3 27 22 30 +5
6 Alanyaspor 17 8 4 5 31 16 29 +15
7 Galatasaray 17 7 4 6 23 15 27 +8
8 Yeni Malatyaspor 17 6 5 6 32 22 24 +10
9 Gaziantep FK 17 6 5 6 26 28 24 -2
10 Göztepe 17 6 6 5 19 20 23 -1
11 Denizlispor 17 6 7 4 19 23 22 -4
12 Çaykur Rizespor 17 6 9 2 17 27 20 -10
13 Gençlerbirliği 17 4 7 6 28 32 18 -4
14 Kasımpaşa 17 4 10 3 26 34 15 -8
15 Konyaspor 17 3 8 6 15 24 15 -9
16 Antalyaspor 17 3 9 5 15 33 14 -18
17 MKE Ankaragücü 17 2 9 6 15 34 12 -19
18 Kayserispor 17 2 11 4 16 42 10 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 17 11 3 3 24 13 36 +11
2 BB Erzurumspor 17 9 5 3 20 14 30 +6
3 Keçiörengücü 17 7 3 7 15 10 28 +5
4 Menemenspor 17 8 5 4 21 18 28 +3
5 Bursaspor 17 9 5 3 25 22 27 +3
6 Akhisarspor 17 7 4 6 21 17 27 +4
7 Ümraniyespor 17 7 6 4 28 26 25 +2
8 Altay 17 6 5 6 22 19 24 +3
9 Adana Demirspor 17 6 5 6 23 17 24 +6
10 Balıkesirspor 17 6 5 6 17 13 24 +4
11 Fatih Karagümrük 17 6 6 5 20 21 23 -1
12 Giresunspor 17 5 6 6 17 23 21 -6
13 İstanbulspor 17 4 6 7 26 26 19 0
14 Altınordu 17 4 7 6 15 20 18 -5
15 Osmanlıspor FK 17 4 9 4 18 26 13 -8
16 Boluspor 17 2 8 7 14 23 13 -9
17 Adanaspor 17 2 9 6 18 28 12 -10
18 Eskişehirspor 17 4 10 3 23 31 6 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 17 13 1 3 47 16 42 +31
2 Samsunspor 17 12 1 4 39 7 40 +32
3 Hekimoğlu Trabzon 17 10 5 2 31 27 32 +4
4 Çorum FK 17 10 6 1 25 20 31 +5
5 Sancaktepe Bld 17 9 5 3 29 15 30 +14
6 İnegölspor 17 8 6 3 26 16 27 +10
7 Pendikspor 17 7 6 4 23 20 25 +3
8 Tarsus İdman Yurdu 17 8 8 1 23 24 25 -1
9 Zonguldak Kömürspor 17 6 6 5 22 22 23 0
10 Hacettepe Spor 17 7 8 2 22 29 23 -7
11 Afjet Afyonspor 17 6 7 4 25 22 22 +3
12 Sarıyer 17 5 6 6 18 19 21 -1
13 Kırklarelispor 17 5 6 6 13 21 21 -8
14 Amed Sportif 17 5 7 5 13 26 20 -13
15 Gümüşhanespor 17 5 9 3 20 24 18 -4
16 Başkent Akademi FK 17 4 10 3 18 24 15 -6
17 1922 Konyaspor 17 4 11 2 19 30 14 -11
18 Şanlıurfaspor 17 0 16 1 4 55 14 -51
Takım O G M B A Y P AV
1 24Erzincanspor 17 10 1 6 25 10 36 +15
2 Serik Belediyespor 17 10 2 5 32 18 35 +14
3 68 Aksaray Belediyespor 17 9 3 5 28 13 32 +15
4 Artvin Hopaspor 17 8 2 7 27 12 31 +15
5 Çatalcaspor 17 6 2 9 26 16 27 +10
6 Karaköprü Belediyespor 17 6 3 8 15 11 26 +4
7 Silivrispor 17 6 5 6 23 19 24 +4
8 Çankaya FK 17 6 6 5 19 20 23 -1
9 Düzcespor 17 6 6 5 11 13 23 -2
10 Buca FK 17 6 6 5 20 24 23 -4
11 Sultanbeyli Bld. 17 5 6 6 17 17 21 0
12 Erzin Spor Kulübü 17 4 5 8 17 16 20 +1
13 Kızılcabölükspor 17 4 6 7 23 24 19 -1
14 Şile Yıldızspor 17 4 7 6 12 14 18 -2
15 Yeni Orduspor 17 2 3 12 6 9 18 -3
16 Yomraspor 17 3 6 8 17 20 17 -3
17 Tokatspor 17 1 13 3 11 34 6 -23
18 Manisaspor 17 0 14 3 11 50 3 -39
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/01/2020 Alanyaspor vs Kayserispor
 19/01/2020 Antalyaspor vs Göztepe
 19/01/2020 Beşiktaş vs Sivasspor
 19/01/2020 Çaykur Rizespor vs Gençlerbirliği
 19/01/2020 Galatasaray vs Denizlispor
 19/01/2020 Gaziantep FK vs Fenerbahçe
 19/01/2020 İstanbul Başakşehir vs Yeni Malatyaspor
 19/01/2020 MKE Ankaragücü vs Konyaspor
 19/01/2020 Trabzonspor vs Kasımpaşa
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/01/2020 Adanaspor vs Akhisarspor
 19/01/2020 Altınordu vs Hatayspor
 19/01/2020 Balıkesirspor vs Adana Demirspor
 19/01/2020 Boluspor vs Osmanlıspor FK
 19/01/2020 Bursaspor vs Fatih Karagümrük
 19/01/2020 İstanbulspor vs BB Erzurumspor
 19/01/2020 Keçiörengücü vs Eskişehirspor
 19/01/2020 Menemenspor vs Giresunspor
 19/01/2020 Ümraniyespor vs Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/01/2020 Bandırmaspor vs Van Spor
 11/01/2020 Kırşehir Belediyespor vs Eyüpspor
 11/01/2020 Tuzlaspor vs Kastamonuspor
 12/01/2020 Elazığspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 12/01/2020 Kahramanmaraşspor vs Uşak Spor
 12/01/2020 Bodrumspor vs Ankara Demirspor
 12/01/2020 Ergene Velimeşe vs Sakaryaspor
 12/01/2020 Kardemir Karabükspor vs Sivas Belediyespor
 12/01/2020 Niğde Anadolu FK vs Etimesgut Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/01/2020 24Erzincanspor vs Serik Belediyespor
 11/01/2020 Çankaya FK vs Buca FK
 11/01/2020 Çatalcaspor vs Tokatspor
 11/01/2020 Şile Yıldızspor vs Karaköprü Belediyespor
 12/01/2020 Yomraspor vs Artvin Hopaspor
 12/01/2020 Erzin Spor vs Silivrispor
 12/01/2020 Kızılcabölükspor vs Düzcespor
 12/01/2020 Manisaspor vs Sultanbeyli Bld.
 12/01/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Yeni Orduspor
HAVA DURUMU
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
YUKARI