Bugun...



F-35'te de kullanıldı! Milli Muharip Uçağında 3 boyutlu üretim dönemi

Savunma sanayiinde önemli adımlar atan Türkiye, 'Milli Muharip Uçak' hazırlığında. Uzmanlar, 3 boyutlu yazıcıların milli savaş uçağı projesinde zirve yapacağı görüşünde. Savunma Sanayii Araştırmacısı Sinan Şal, 3D yazıcılar sayesinde bazı parçalarda kalıp tasarım ve özel imalata gerek kalmayacağını kaydetti. 3D yazılımın F-35 üretiminde de kullanıldığını hatırlatan Şal önemli bilgiler verdi.

facebook-paylas
Tarih: 04-03-2021 11:10

F-35'te de kullanıldı! Milli Muharip Uçağında 3 boyutlu üretim dönemi

Geçtiğimiz günlerde savunma sanayii sitelerine ABD’den önemli bir haber düştü… Donanma için üretim yapan bir şirket, radar anten ve bazı kritik parçaları 3 boyutlu yazıcı ile üretebildiğini duyurdu. Yakın zaman öncesinde de Fransız mayın gemisinin pervanesi yine bu teknoloji ile yapılabilmişti.

Bu haberlerin ardından Türkiye’nin 3D yazıcılarla ilgili mevcut durumunu, bu teknolojinin savunma sanayiindeki kullanımını ve gelecek dönem hedefleri merak edildi. TRT Haber'den Sertaç Aksan, Savunma Sanayii Araştırmacısı Sinan Şal’a bu soruların yanıtını sordu. 

3B yazıcı ile tek parça olarak üretilen CFM LEAP motorunda kullanılan yakıt nozulu.3B yazıcı ile tek parça olarak üretilen CFM LEAP motorunda kullanılan yakıt nozulu.

KATMANLI İMALAT HAVACILIK İÇİN 'OYUN DEĞİŞTİRİCİ'

Sinan Şal, Türkiye’deki mevcut duruma geçmeden önce bu teknolojinin nasıl bir süreçten geçtiğini kısaca bilmenin faydalı olacağı görüşünde…

Katmanlı imalatın havacılık için ‘oyun değiştirici’ olduğuna dikkat çeken Şal’a göre bu teknoloji geleneksel imalat yöntemlerine kıyasla ağırlık, düşük maliyet ve tasarım özgürlüğü sunması nedeniyle bir devrim olarak görülüyor.

“Katmanlı imalat teknolojisi toz halindeki malzemenin katmanlar halinde birbiri üzerine ergitilerek katılaştırılması ile parça imalatı prensibine dayanıyor” bilgisini paylaşan Şal, katmanlı imalat ve 3D yazıcıların havacılık, otomotiv, sağlık, elektronik ve ürün geliştirmeye kadar neredeyse her sektörde kullanıldığını anlattı.

Şal’ın burada üzerinde durduğu temel konu; her ne kadar katmanlı imalat "3 boyutlu yazıcılar" olarak algılansa da işin pek de öyle olmadığı… 3D yazıcılar aslında katmanlı imalatın bir alt kümesini oluşturuyor.

Savunma Sanayii Araştırmacısı Sinan Şal.Savunma Sanayii Araştırmacısı Sinan Şal.

ÇOK HIZLI ŞEKİLDE YAYILIYOR

Parçayı kesmek yerine malzeme ekleyerek üretildiğinden ‘katmanlı’ imalat olarak adlandırılan bu yeni imalat yöntemi, parçaların daha düşük maliyet ve ağırlıkta, daha az malzeme kullanılacak şekilde optimize edilmesine imkan veriyor.

Sinan Şal, katmanlı imalatın geleneksel imalat yöntemlerine göre daha güçlü, daha hafif parçaların ve sistemlerin daha kısa sürelerde oluşturulmasını sağladığının altını çiziyor.

İLK ONAY 2015'TE GELDİ

2015 yılında Federal Havacılık Kurumunun (FAA) ticari motorlarda kullanılmak üzere 3D yazıcı ile üretilmiş ilk parçayı onayladığını söyleyen Şal, aradan geçen zaman içinde çok kritik parçaların 3D yazıcılar ile üretilebildiğini ve çok sayıda teslim edildiğini vurguladı.

Bir başka örnekte 3D yazıcı ile daha farklı bir yapıya kavuşan motorun ağırlık olarak yüzde 5 hafiflediğini, motordan elde edilen gücün ise yüzde 10 arttığını paylaşan Sinan Şal, 2020 yılında ise ilk kez katmanlı imalat ile üretilen ve ‘kritik’ olarak sınıflandırılan bir parça sertifikasyondan geçtiğini söyledi.

TARLA (Turkish Additive Research Laboratory) ve M2 model 3B yazıcılar...TARLA (Turkish Additive Research Laboratory) ve M2 model 3B yazıcılar...

TÜRKİYE 3D YAZICILAR KONUSUNDA NE DURUMDA?

Sinan Şal’a Türkiye’nin bu alanda ne durumda olduğunu da soruyoruz. Bu alanda ülkemizde hem teçhizat altyapısı hem de farklı işlemler ve özel toz karışım geliştirme anlamında en kapsamlı çalışmaları TEİ’nin üstlendiğini öğreniyoruz.

Şal’ın anlattığına göre, 2014 yılında YAKUT projesi ile başlayan çalışmalar 2019 yılına gelindiğinde daha farklı bir boyuta taşındı. Bu dönemde katmanlı imalat ile üretilen parçalar TEİ’de devam eden özgün motor projelerinde yoğun olarak kullanılmaya başlandı.

Rakamlara baktığımızda ise ABD, Çin, Almanya ve Japonya ana oyuncuları oluşturuyor. Türkiye yüzde 1,3 pay ile İspanya ya da İsveç gibi ülkelerin önünde bu listede yer alıyor. Bir başka istatistik ise pazar büyüklüğü...

Burada ise 1,3 milyar dolar gelir ile liderliği Almanya ve ABD paylaşıyor. Türkiye 244 milyon dolar ile 12. sırada.

Almanya ve ABD’nin üst sıralarda yer almasında önemli bir etken de katmanlı imalat için gerekli cihazları üreten firmaların ağırlıklı olarak bu ülkelerde bulunması.

Savunma sanayii alanında kritik parçaların 3D yazıcı ile üretilmesi giderek artan bir yöntem...Savunma sanayii alanında kritik parçaların 3D yazıcı ile üretilmesi giderek artan bir yöntem...

MİLLİ MUHARİP UÇAK PROJESİNDE ÇOK KRİTİK ETKİLERİ OLACAK

Savunma Sanayii Araştırmacısı Sinan Şal, 3D yazıcıların Türkiye’nin en değerli savunma sanayii projelerinden biri olan Milli Muharip Uçak (MMU) için ne anlama geldiğini ise şöyle anlattı:

“Bu teknolojinin MMU’da ve savunma sanayiinde kullanımını çok kritik görüyorum. Bu teknolojinin kullanımı sonucu bazı parçalarda kalıp tasarımı ve özel imalat gerekmeyecek. Böylece projede hem takvimsel hem de bütçesel anlamda ciddi avantaj sağlayacak. Ayrıca düşük hacimli üretime de olanak sağladığından ekonomik anlamda başka artıları da olacak. İmalat kısıtlarının biz mühendisleri sınırlamayacak olması da başka bir avantaj...

Karmaşık geometriye sahip parçaların tek parça olarak, daha kısa sürede, daha hafif olarak tasarlanıp üretilmesi MMU için proje takvimi açısından büyük bir avantaj getirecek. Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta, üretilen parçaların mekanik özellikleri ve dayanımı geleneksel imalat yöntemleri ile üretilen parçalardan farklı ve hatta daha kötü olabilir. Genelde de parçaların yüzey pürüzlülüğünü iyileştirmek amacıyla taşlama gibi ek işlemler yapılması gerekebilir.”

BAKIM MALİYETLERİNİ DE DÜŞÜRECEK

“Tasarım anlamında getireceği avantajların ötesinde, bakım konusunda da ciddi avantajlar sağlayacak bir teknolojiden bahsediyoruz” diyen Sinan Şal’a göre özellikle sık kullanılan ve bakıma gitmesi gereken parçaların katmanlı imalat ile üretimi neticesinde hem bakım süreleri kısalacak, hem de maliyet etkin bir çözüm ortaya konacak.

Savaş uçaklarında bu teknolojinin kullanımının giderek arttığı bilgisi paylaşan Sinan Şal ülkemiz kamuoyunda da sıklıkla tartışılan F-35 projesinden de bir örnek veriyor:

“F-18 ya da F-35 gibi savaş uçaklarında katmanlı imalat ile üretim sonucu çeşitli avantajlar elde edildi. F-35 uçağında üretilen parça ile yaklaşık 70 bin dolar tasarruf sağlandı. F-18 için ise uçakların onarım süresini kısaltmak ve tasarruf sağlamak amacıyla mühendisler katmanlı imalata başvurdular.

2018 yılında Lockheed Martin, F-35 Tam Görev Simülatörü (FMS) ünitesinin fiyatının katmanlı imalat yardımıyla birim başına 3 milyon dolar azaldığını bildirdi. Örneklerin sayısını artırabiliriz...

Tüm bunları alt alta koyduğumuzda katmanlı imalat teknolojisinin yerli ve milli savaş uçağımız MMU’da ve savunma sanayiinin diğer alanlarında kullanımının ne kadar kritik bir öneme sahip olduğunu daha net görmüş oluyoruz.

Bu teknolojinin önündeki en önemli engellerden birisi üretilen parçalarda boyutsal sınırlar bulunması. Ancak cihazlardaki gelişmelerle bu teknolojinin uçaklarda kullanım alanının artacağı söylemek yanlış olmaz.”

KAYNAK: TRT HABER






Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER BİLİM VE TEKNOLOJİ Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
YAZARLAR
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 4 3 0 1 11 1 10 +10
2 Fenerbahçe 4 2 0 2 4 2 8 +2
3 Fatih Karagümrük 4 2 1 1 8 4 7 +4
4 Galatasaray 4 2 1 1 5 2 7 +3
5 BB Erzurumspor 4 2 1 1 6 4 7 +2
6 Antalyaspor 4 2 1 1 4 2 7 +2
7 Sivasspor 4 2 1 1 5 4 7 +1
8 Hatayspor 4 2 1 1 3 6 7 -3
9 Göztepe 4 1 0 3 8 4 6 +4
10 Konyaspor 4 1 0 3 5 2 6 +3
11 Kasımpaşa 4 2 2 0 3 2 6 +1
12 Kayserispor 5 2 3 0 4 8 6 -4
13 Çaykur Rizespor 5 1 2 2 7 8 5 -1
14 Trabzonspor 5 1 2 2 5 7 5 -2
15 Yeni Malatyaspor 5 1 2 2 4 8 5 -4
16 Gençlerbirliği 3 1 1 1 1 2 4 -1
17 Beşiktaş 4 1 2 1 5 7 4 -2
18 Başakşehir FK 5 1 3 1 2 6 4 -4
19 Gaziantep FK 4 0 1 3 6 8 3 -2
20 Denizlispor 4 0 2 2 1 6 2 -5
21 MKE Ankaragücü 4 0 3 1 4 8 1 -4
Takım O G M B A Y P AV
1 İstanbulspor 5 4 1 0 10 4 12 +6
2 Altay 5 3 1 1 9 2 10 +7
3 Ankara Keçiörengücü 5 3 1 1 5 2 10 +3
4 Adanaspor 5 2 0 3 6 2 9 +4
5 Altınordu 5 3 2 0 8 8 9 0
6 Tuzlaspor 4 2 0 2 9 5 8 +4
7 Adana Demirspor 5 2 1 2 7 4 8 +3
8 Samsunspor 5 2 1 2 6 5 8 +1
9 Giresunspor 4 2 1 1 6 6 7 0
10 Balıkesirspor 4 2 2 0 5 5 6 0
11 Bandırmaspor 5 1 2 2 6 7 5 -1
12 Akhisarspor 4 1 2 1 2 2 4 0
13 Bursaspor 4 1 2 1 7 8 4 -1
14 Ümraniyespor 5 1 3 1 5 10 4 -5
15 Ankaraspor 4 1 3 0 2 7 3 -5
16 Eskişehirspor 5 0 2 3 2 9 3 -7
17 Boluspor 4 0 3 1 3 6 1 -3
18 Menemenspor 4 0 3 1 4 10 1 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Turgutluspor 5 5 0 0 6 1 15 +5
2 Serik Belediyespor 5 3 0 2 9 2 11 +7
3 Karacabey Belediyespor 5 3 1 1 7 3 10 +4
4 Eyüpspor 5 3 1 1 9 6 10 +3
5 Kırklarelispor 5 2 0 3 7 1 9 +6
6 Mamak FK 5 2 1 2 6 3 8 +3
7 Tarsus İdman Yurdu 5 2 1 2 8 8 8 0
8 Van Spor 5 2 1 2 3 3 8 0
9 Elazığspor 4 2 1 1 6 4 7 +2
10 Etimesgut Belediyespor 4 2 1 1 5 3 7 +2
11 Pendikspor 5 2 3 0 9 7 6 +2
12 Kırşehir Belediyespor 4 2 2 0 3 3 6 0
13 Sakaryaspor 5 1 1 3 3 3 6 0
14 Pazarspor 5 2 3 0 8 13 6 -5
15 Bodrumspor 5 1 4 0 7 9 3 -2
16 Bayburt Özel İdare Spor 3 1 2 0 3 5 3 -2
17 1922 Konyaspor 5 1 4 0 2 4 3 -2
18 Sivas Belediyespor 4 0 2 2 3 6 2 -3
19 Kastamonuspor 5 0 3 2 4 11 2 -7
20 Kardemir Karabükspor 5 0 5 0 1 14 0 -13
Takım O G M B A Y P AV
1 1928 Bucaspor 5 4 1 0 12 4 12 +8
2 Fatsa Belediyespor 5 4 1 0 7 3 12 +4
3 Diyarbekirspor 4 3 1 0 6 2 9 +4
4 Çankaya FK 4 3 1 0 7 5 9 +2
5 Arnavutköy Belediye 4 2 0 2 5 3 8 +2
6 Belediye Derincespor 4 2 1 1 5 3 7 +2
7 Ofspor 4 2 1 1 6 5 7 +1
8 Kızılcabölükspor 4 2 2 0 6 5 6 +1
9 Edirnespor 4 2 2 0 6 7 6 -1
10 Artvin Hopaspor 4 2 2 0 4 5 6 -1
11 Yeşilyurt Belediyespor 4 1 2 1 5 4 4 +1
12 Payasspor 5 1 3 1 3 6 4 -3
13 Nevşehir Belediyespor 4 1 3 0 4 7 3 -3
14 1877 Alemdağspor 4 0 2 2 2 7 2 -5
15 Kemerspor 2003 4 0 3 1 3 7 1 -4
16 Manisaspor 5 0 4 1 3 11 1 -8
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/10/2020 Antalyaspor vs Gaziantep FK
 18/10/2020 Fatih Karagümrük vs Kasımpaşa
 18/10/2020 Göztepe vs Fenerbahçe
 19/10/2020 Galatasaray vs Alanyaspor
 19/10/2020 Gençlerbirliği vs Denizlispor
 23/10/2020 Kasımpaşa vs Göztepe
 24/10/2020 MKE Ankaragücü vs Hatayspor
 24/10/2020 Gaziantep FK vs Konyaspor
 24/10/2020 Başakşehir FK vs Antalyaspor
 24/10/2020 BB Erzurumspor vs Galatasaray
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/10/2020 Ankaraspor vs Giresunspor
 18/10/2020 Boluspor vs Tuzlaspor
 18/10/2020 Bursaspor vs Balıkesirspor
 19/10/2020 Akhisarspor vs Menemenspor
 20/10/2020 Ankara Keçiörengücü vs Bandırmaspor
 20/10/2020 Eskişehirspor vs Samsunspor
 21/10/2020 Giresunspor vs Adanaspor
 21/10/2020 Adana Demirspor vs Ümraniyespor
 21/10/2020 Altınordu vs Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/10/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Etimesgut Belediyespor
 20/10/2020 Elazığspor vs Kastamonuspor
 20/10/2020 Kırşehir Belediyespor vs Tarsus İdman Yurdu
 21/10/2020 Bodrumspor vs Kırklarelispor
 21/10/2020 Karacabey Belediyespor vs Van Spor
 21/10/2020 Mamak FK vs Eyüpspor
 21/10/2020 Pendikspor vs 1922 Konyaspor
 21/10/2020 Sakaryaspor vs Pazarspor
 21/10/2020 Serik Belediyespor vs Turgutluspor
 21/10/2020 Sivas Belediyespor vs Kardemir Karabükspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/10/2020 Artvin Hopaspor (H:1) vs Belediye Derincespor
 18/10/2020 Çankaya FK vs Edirnespor (H:1)
 18/10/2020 Yeşilyurt Belediyespor vs Kemerspor 2003 (H:1)
 18/10/2020 Nevşehir Belediyespor vs Diyarbekirspor
 18/10/2020 Kızılcabölükspor vs Ofspor
 18/10/2020 1877 Alemdağspor vs Arnavutköy Belediye
 28/10/2020 Payasspor vs 1928 Bucaspor
 29/10/2020 Arnavutköy Belediye vs Artvin Hopaspor
HAVA DURUMU
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
nöbetçi eczaneler
YUKARI YUKARI