Bugun...



Atatürk'ü Samsun'a Sultan Vahdettin gönderdi!

Tarih: 19-05-2018 08:24:40 Güncelleme: 21-05-2018 12:29:40 + -


Atatürk'e verilen Samsun talimatının orijinal nüshası yayınlandı. 'Paşa’nın Samsun seyahatini Sultan Vahideddin’in emri ile ve “memleketi kurtarmak” maksadı ile yaptığı doğru fakat Mustafa Kemal’in Samsun’a gönderilmesinin ardında bambaşka düşüncelerin bulunduğu görülür.'


Atatürk'ü Samsun'a Sultan Vahdettin gönderdi!

Habertürk Yazarı Tarihçi Murat Bardkaçı, 19 Mayıs'ın yıl dönümü sebebiyle Mustafa Kemal Atatürk'ün, Samsun'a çıkışını yazdı. Türkiye'deki yaygın kanaatlerdne biri olan "Mustafa Kemal'i Samsun'a Sultan Vahdettin gönderdi" inancının arka planını anlatan Bardakçı, yolcuuğun başlangınn bu şekilde olduğunu fakayt sonucun tahmin edilemediğini belirtti.

İşte o yazı:

Bugün bu sayfada Türk basınında ilk defa yayınlanan bir belgeyi görüyorsunuz: Sultan Vahideddin'in 30 Nisan 1919'da Mustafa Kemal Paşa'yı Samsun'daki Dokuzuncu Ordu Müfettişliği'ne tayini ile ilgili emrini, yani “irade”sini...

PADİŞAHIN İMZALI İRADESİ

Padişahın imzasının sol üst tarafta bulunduğu belgede “Mülga (ilga edilmiş) Yıldırım Grubu Kumandanı Mustafa Kemal Paşa, Dokuzuncu Ordu Kıtaâtı (kıt'aları) Müfettişliği'ne tâyin edilmiştir. İşbu iâde-i seniyyenin (padişah emrinin) icrasına Harbiye Nâzırı (Savaş Bakanı) memurdur” deniyor.

Hicrî 22 Recep 1337 ve Rumî 30 Nisan 1335 yani 1919 tarihli padişah emrinde Sadrazam Damad Ferid ile Harbiye Nâzırı Şakir Paşa'nın da imzaları bulunuyor.

İŞTE O BELGELER

Atatürk'e verilen Samsun talimatının orijinal nüshası

Atatürk'e verilen Samsun talimatının orijinal nüshası

Atatürk'e verilen Samsun talimatının orijinal nüshası

Atatürk'e verilen Samsun talimatının orijinal nüshası

Atatürk'e verilen Samsun talimatının orijinal nüshası

RESMİ GAZETEDE YAYINLANDI

Bu karar, imzalanmasından beş gün sonra, 5 Mayıs 1919'da, o devrin resmî gazetesi olan “Takvim-i Vekayî”nin ilk sayfasında da yayınlanıp yürürlüğe girecekti...

PEKİ SULTAN VAHDETTİN MUSTAFA KEMAL'İ NEDEN SAMSUN'A GÖNDERDİ?

Türkiye'de bir kesim, Paşa'nın Samsun seyahatini Sultan Vahideddin'in emri ile ve “memleketi kurtarmak” maksadı ile yaptığına inanır ve buradan hareketle de padişahın “Kurtuluş Savaşı'nın gizli mimarı” olduğu iddiasında bulunur.

Ama, o dönem ile alâkalı belgeler ve hatıralar ciddî şekilde incelendiğinde bunun böyle olmadığı, Mustafa Kemal'in Samsun'a gönderilmesinin ardında bambaşka düşüncelerin bulunduğu görülür.

ÇATŞMALARI ÖNLEMEK, OLUŞTURULACAK ASKERİ GÜÇ İLE MASAYA OTURMAK...

Öncelikle arzu edilen, bölgenin Türk ve Rum sâkinleri arasında başlamak üzere olan çatışmaların önlenmesi, Samsun'un ve Dokuzuncu Ordu'nun yetki sâhasında olan diğer şehirlerin çatışmalar bahane edilerek ve Mondoros Mütarekesi'nin güvenlik gerekçeleri ile müttefiklere memleketin herhangi bir yerini işgal hakkı tanıyan meşhur 7. Madde'sine dayanılarak düşman askerlerinin işgaline uğramasının engellenmesidir.

Sultan Vahideddin aynı zamanda görev bölgesinde kendi başına hareket ederek silâhlı bir mukavemet teşkil edeceğinden emin olduğu Mustafa Kemal Paşa'nın emrindeki güçlerden yeri geldiğinde istifadeyi ve yakın bir gelecekte başlayacak olan barış görüşmelerine de arkasında bu gücün varlığını hissettirerek oturmayı arzu etmektedir.

BAŞKA PAŞALAR DA GÖNDERİLDİ

Anadolu'ya gönderilen tek yetkili zaten Mustafa Kemal Paşa değildir, daha başka paşalar da değişik yerlerde görevlendirilmişlerdir, bütün bu girişimlerin sebebi işte bu düşüncelerdir ama sonuca ulaşan Mustafa Kemal Paşa olmuştur.

BANDIRMA GEMİSİ, MUSTAFA KEMAL PAŞA'YA TAHSİS EDİLİR

Paşa'nın Samsun yolculuğu zaten gizli falan değildir, bir “devlet operasyonu”dur! Zamanın padişahı Sultan Vahideddin ile sadrazamı Damad Ferid Paşa hazırlıkların her aşamasında vaziyetten haberdar edilmişler, resmî yazışmalar gizli değil, açıkça yapılmış ve devletin elindeki en rahat gemilerden olan Bandırma da bu yolculuğa tahsis edilmiştir.

1974045_8d0c7497dc5bbbf0c6eeec036b95b5bf

MUSTAFA KEMAL'İN KALEMİNDEN: VAHDEDDİN'LE ADETA DiZ DiZE DENECEK KADAR YAKIN OTURDUK

Mustafa Kemal Paşa, Samsun yolculuğundan seneler sonra, Bandırma Vapuru ile yola çıkmadan önce Yıldız Sarayı'nda Sultan Vahideddin'i ziyarete gittiğini anlatır ve görüşmelerini hatıralarında şöyle nakleder:

“...Yıldız Sarayı'nın ufak bir salonunda Vahideddin'le âdeta diz dize denecek kadar yakın oturduk. Sağında dirseğini dayamış olduğu bir masa ve üstünde bir kitap var. Salonun Boğaziçi'ne doğru açılan penceresinden gördüğümüz manzara şu: Birbirine muvazi (paralel) hatlar üzerinde düşman zırhlıları! Bordalarındaki toplar, sanki Yıldız Sarayı'na doğrulmuş! Manzarayı görmek için, oturduğumuz yerlerden başlarımızı sağa-sola çevirmek kâfi idi.

Vahideddin, hiç unutmayacağım şu sözlerle konuşmaya başladı:

- Paşa, paşa, şimdiye kadar devlete çok hizmet ettin. Bunların hepsi artık bu kitaba girmiştir.

Elini demin bahsettiğim kitabın üstüne bastı ve ilâve etti:

- Tarihe geçmiştir.

O zaman bunun bir tarih kitabı olduğunu anladım. Dikkatle ve sükûnla dinliyordum:

- Bunları unutun, dedi. Asıl şimdi yapacağın hizmet hepsinden mühim olabilir. Paşa, devleti kurtarabilirsin!

...Kendisine basit cevaplar verdim:

- Hakkımdaki teveccüh ve itimada arz-ı teşekkür ederim. Elimden gelen hizmette kusur etmeyeceğime emniyet buyurunuz.

...- Merak buyurmayın efendimiz, dedim. Nokta-i nazar-ı şâhânenizi (görüşünüzü, düşüncenizi) anladım. İrâde-i seniyeniz (emriniz) olursa hemen hareket edeceğim ve bana emir buyurduklarınızı bir an unutmayacağım.

‘Muvaffak ol!' hitâb-ı şahânesine mazhar olduktan sonra, huzurundan çıktım”...

MUSTAFA KEMAL İLE BAB-I ALÎ İLİŞKİLERİ BOZULDU

Samsun operasyonu işte böyle başladı ama Mustafa Kemal Paşa ile sarayın ve Bâbıâlî'nin ilişkileri sonraki aylarda giderek bozuldu...

İlişkilerin içinden çıkılmaz hal aldığı günlerde İstanbul'un verdiği ve tarihimiz bakımından büyük “ayıp” teşkil eden bazı kararlar: 9 Ağustos 1919'da Mustafa Kemal Paşa'yı askerlikten ihraç edip rütbelerini ve madalyalarını alan irade; 4 Şubat 1920'de madalyalarının iadesi iradesi ve Mustafa Kemal Paşa ile arkadaşları hakkında verilen gıyabî idam kararını 24 Mayıs 1920'de tasdik eden diğer irade.






FACEBOOK YORUM
Yorum

DİĞER KÜLTÜR-SANAT Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • Bebişler
    Bebişler
  • Yurdum İnsanı
    Yurdum İnsanı
  • FANTASTİK
    FANTASTİK
  • ATATÜRK
    ATATÜRK
  1. Bebişler
  2. Yurdum İnsanı
  3. FANTASTİK
  4. ATATÜRK
FOTO GALERİ
YUKARI